Bị béo quá thì phải làm sao?

1. Tại sao bạn bị béo quá rồi?

Quan điểm từ trước đến nay luôn cho rằng béo phì là do ăn quá nhiều. Tuy nhiên, điều này không hoàn toàn đúng, vì có nhiều nguyên nhân có thể dẫn đến thừa cân béo phì.

Theo một nghiên cứu được đăng tải trên tạp chí Dinh dưỡng lâm sàng Mỹ, lý do thực sự khiến một người béo phì là thường xuyên tiêu thụ thức ăn nhanh, chế biến sẵn. Các loại thực phẩm này tác động đến quá trình trao đổi chất của cơ thể và làm thay đổi cách chuyển hóa và dự trữ chất béo, kết quả dẫn đến béo phì. Ngoài ra, những thực phẩm này chứa nhiều chất béo bão hòa và carbs đơn giản dễ thủy phân, từ đó kích thích tuyến tụy sản xuất nhiều insulin. Quá trình này có thể dẫn đến béo phì. Ngoài ra, dưới đây là những lý do phổ biến giải thích tại sao một người trở nên béo quá rồi:

• Hội chứng buồng trứng đa nang: Một số người vẫn thực hiện chế độ dinh dưỡng hợp lý và cân đối nhưng vẫn cảm thấy mình béo quá rồi. Theo thống kê, có đến 40 – 80% phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang bị thừa cân béo phì. Nguyên nhân là do hội chứng này ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất, đồng thời làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường và béo phì.
• Lối sống ít vận động: Lối sống tĩnh tại đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của béo phì. Cơ thể hấp thu calo hằng ngày và không tham gia bất kỳ hoạt động thể lực nào sẽ dẫn đến dư thừa cao và tích tụ mỡ thừa. Đặc biệt, với dân văn phòng ngồi nhiều để tránh béo phì cần phải đứng lên và di chuyển thường xuyên.
• Di truyền: Gen di truyền ảnh hưởng đến béo phì như thế nào là điều mà các nhà khoa học không ngừng nghiên cứu. Gen quy định cách cơ thể xử lý và dự trữ chất béo. Vì vậy, người có bố mẹ đều béo phì thì sẽ có nguy cơ bị béo phì cao hơn.
• Thiếu hụt hormone: Tình trạng thiếu hormone như thiếu leptin có thể dẫn tới béo phì. Leptin, hay hormone no, được tạo ra bởi các tế bào mỡ. Khi cơ thể đã dự trữ đủ chất béo thì leptin có vai trò thông báo cho não biết rằng không cần ăn thêm nữa và có thể đốt calo như bình thường.
• Căng thẳng và lo lắng: Tâm trạng và cảm xúc thay đổi thất thường sẽ ảnh hưởng đến cách ăn uống, khiến một số người ăn nhiều thức ăn nhiều đường, thức ăn nhanh, … theo thời gian có thể dẫn đến béo phì. 

2. Béo quá thì phải làm sao?

Thừa cân béo phì không chỉ đơn giản ảnh hưởng đến thẩm mỹ, tình trạng này còn là yếu tố nguy cơ của nhiều căn bệnh nghiêm trọng. Vậy quá béo phải làm sao? Dưới đây là những cách để kiểm soát cân nặng hiệu quả mà bạn có thể áp dụng tại nhà để lấy lại vóc dáng cân đối:

2.1. Thay đổi chế độ ăn

Mập quá phải làm sao? Thay đổi chế độ ăn hợp lý, khoa học là điều mà người thừa cân béo phì cần thực hiện đầu tiên. Tùy thuộc vào tình trạng cân nặng, giới tính, điều kiện kinh tế, tình trạng sức khỏe mà mỗi người cần xây dựng chế độ ăn riêng. Tuy nhiên, nguyên tắc chung để giảm béo là giảm năng lượng ăn vào. Bạn có thể làm điều này bằng các biện pháp sau:

• Giảm khối lượng thức ăn: Thay vì mỗi ngày ăn 2 bát cơm đầy, bạn có thể giảm xuống từ từ, bắt đầu từ 2 bát lưng mỗi bữa. Tương tự như vậy, thay vì ăn 5 lát thịt thì bạn có thể giảm xuống còn 3 lát.
• Giảm đậm độ năng lượng của thực phẩm: Mập quá thì phải làm sao là nỗi lo lắng của nhiều người. Bên cạnh việc giảm khối lượng thức ăn ăn vào thì giảm đậm độ năng lượng của thức ăn cũng là một cách giảm béo hiệu quả. Bạn có thể thực hiện điều này bằng cách hạn chế các loại thức ăn nhanh, chế biến sẵn nhiều dầu mỡ, đường, … hay nước ngọt có gas, uống sữa gầy hay sữa tách béo thay vì sữa nguyên kem, uống sữa không đường thay cho có đường. Nếu muốn ăn các món chiên rán, bạn có thể sử dụng nồi chiên không dầu hoặc sử dụng các loại dầu ít calo dành cho giảm cân.
• Đảm bảo cân đối các chất dinh dưỡng: Nhiều người quan niệm rằng nhịn ăn hoặc không ăn dầu mỡ, tinh bột sẽ giảm cân. Giảm cân theo các phương pháp tiêu cực này có thể giúp bạn giảm cân trong vài tuần đầu thực hiện, tuy nhiên về lâu dài sẽ tác động tiêu cực đến sức khỏe. Vậy mập quá thì phải làm sao? Tinh bột là nguồn cung cấp năng lượng chính và “sạch” cho cơ thể, chất béo cung cấp năng lượng cao. Chế độ ăn bị cắt hoàn toàn tinh bột và chất béo tức là đang cắt giảm một lượng lớn calo, lúc này cơ thể sẽ chuyển hóa các chất khác để tạo ra năng lượng và kèm theo đó là những sản phẩm chuyển hóa có hại cho sức khỏe. Cơ thể người cần các chất dinh dưỡng với tỉ lệ cân đối, hợp lý để có thể hoạt động bình thường. Điểm cốt lõi của giảm cân là giảm năng lượng ăn vào, không phải là giảm đơn thuần một nhóm chất dinh dưỡng. Theo khuyến nghị của Viện dinh dưỡng Quốc gia Việt Nam, tỉ lệ năng lượng cung cấp từ các chất dinh dưỡng đa lượng sinh năng lượng nên là: Người trưởng thành: Protein – Lipid – Glucid = 14-17% - 20-25% - 55-65%; trẻ em: Protein – Lipid – Glucid = 18% - 25% - 57%.

2.2. Hoạt động thể chất và thay đổi lối sống

Béo quá thì phải làm sao? Hoạt động thể lực và sống năng động hơn là một trong những biện pháp chính để tăng tiêu hao năng lượng, từ đó giúp giảm được cân. Theo khuyến cáo của các chuyên gia sức khỏe, trẻ em nên thực hiện các hoạt động thể lực trong ngày ít nhất là 60 phút, người trưởng thành là ít nhất 30 phút và nên tập thể dục 5 ngày/tuần.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng đưa ra khuyến nghị về thời gian tĩnh tại như sử dụng máy vi tính, xem tivi, điện thoại, ngồi chơi game, … không nên quá 120 phút/ngày.

Đối với những người thừa cân béo phì, thời gian thực hiện các hoạt động thể lực không những phải đạt được mức khuyến nghị mà còn cần dành thời gian để hoạt động nhiều hơn. Nếu bạn thắc mắc mập quá phải làm sao thì có thể thực hiện các việc đơn giản dưới đây:

• Hạn chế thời gian ngồi, nằm lâu, đi lại bằng thang máy, ô tô, …
• Tích cực làm việc nhà để tăng tiêu hao năng lượng như quét nhà, lau cầu thang, trồng cây, chơi với thú cưng, …
• Đi lại bằng phương tiện công cộng như xe bus hoặc đi xe đạp, đi bộ, …
• Với trẻ em, nên tích cực tham gia các hoạt động thể dục ở trường. Người trưởng thành nên dành thời gian để di chuyển trong lúc làm việc, tập thể dục,…
• Tham gia các khóa tập luyện tại các trung tập thể dục thể thao hoặc áp dụng các bài tập được thiết kế để giảm mỡ ở một số vùng như bụng, đùi, bắp tay, …

2.3. Hỗ trợ tâm lý

Tâm lý tự ti về hình thể, ngại giao tiếp xã hội hoặc không có niềm tin là mình sẽ giảm cân thành công, … là các rối loạn tâm lý thường gặp ở người thừa cân béo phì. Do đó, họ cần được sự hỗ trợ tâm lý từ gia đình, bạn bè và chuyên gia y tế. 

Người thừa cân béo phì nên tìm kiếm một người bạn đồng hành hoặc một nhóm người để cùng giảm cân. Khi được kết nối với nhóm, họ sẽ có thêm động lực để thay đổi và duy trì lối sống lành mạnh. Ngoài ra, những lời khen ngợi hay động viên từ gia đình, bạn bè sẽ giúp họ kiên trì và có niềm tin với việc giảm cân.Trong trường hợp đã thay đổi chế độ ăn uống và tăng cường hoạt động mà không có sự thay đổi về cân nặng thì bạn cần xem lại toàn diện mức năng lượng ăn vào và năng lượng tiêu hao để xác định cán cân năng lượng là âm hay dương, từ đó đánh giá xem đã có sự giảm năng lượng hay chưa. Trung bình, cứ giảm được 3500kcal mỗi tuần bằng ăn uống và tập luyện thì bạn sẽ giảm được 0,5kg. Đây được xem là mức giảm cân an toàn cho sức khỏe. Nếu người thừa cân béo phì có các dấu hiệu gợi ý bệnh tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường, … thì cần đến cơ sở y tế để kiểm tra sức khỏe.

Nếu bị béo quá rồi bạn cần lựa chọn một phương pháp giảm cân chuẩn y khoa mang đến hiệu quả tối ưu mà không gây tác dụng phụ hay tái béo phì.

Một phương pháp giảm cân bạn có thể tham khảo đó chính là liệu pháp tiêu hao năng lượng. Khác với các phương pháp truyền thống, phương

pháp này được thực hiện dựa trên việc truyền các loại vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể tác dụng nhằm tăng cường quá trình chuyển hóa mỡ theo cơ chế tự nhiên thành dạng năng lượng để cơ thể tiêu hao.

Trước khi thực hiện liệu pháp tiêu hao năng lượng người sử dụng dịch vụ sẽ cần đánh giá sức khỏe tổng thể sau đó là đo chỉ số cơ thể BMI và bác sĩ sẽ lên phác đồ giảm cân một cách cụ thể. Bác sĩ điều trị sẽ luôn đồng hành trong cả quá trình thực hiện liệu pháp đồng thời lên kế hoạch dinh dưỡng chi tiết kết hợp với chế độ luyện tập cũng như vận động điều độ để có công dụng giảm cân đảm bảo tốt nhất.