Zalo

Chỉ định xét nghiệm máu đánh giá tuyến giáp khi nào?

Trang chủ | Tin tức | Thông tin Y khoa Theo dõi thông tin từ Dripcare trên google news
Tuyến giáp là 1 bộ phận nội tiết của cơ thể, sản xuất các hormone quan trọng, có vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh sự trao đổi chất của cơ thể. Xét nghiệm máu tuyến giáp có thể được thực hiện để xác định và chẩn đoán các tình trạng bệnh lý phổ biến liên quan đến tuyến giáp, như bệnh suy giáp hoặc bệnh cường giáp. Vậy khi nào người bệnh sẽ được các bác sĩ chỉ định xét máu tuyến giáp, hãy cùng đọc qua bài viết dưới đây.

1. Xét nghiệm máu tuyến giáp là gì?

Tuyến giáp là 1 cơ quan nội tiết có hình dạng giống con bướm và thường đặt ở phía dưới cổ, đóng vai trò quan trọng trong tạo ra các hormone tuyến giáp. Các hormone này sau đó được giải phóng vào hệ tuần hoàn máu và lan truyền đến tất cả các tế bào trong cơ thể. Chúng đóng vai trò quan trọng trong quá trình sử dụng năng lượng, duy trì nhiệt độ cơ thể và điều hòa hoạt động của cơ thể, bao gồm não, tim, cơ bắp và các cơ quan khác.

Khi bạn trải qua các triệu chứng như mệt mỏi, sự uể oải, lo lắng, sự không thoải mái hoặc biến đổi cân nặng không rõ nguyên nhân, có thể cần phải thực hiện xét nghiệm máu tuyến giáp. Những xét nghiệm máu tuyến giáp thường đo lường mức hormone và protein tuyến giáp, bao gồm cả kháng thể và thyroglobulin. Kết quả xét nghiệm này có thể giúp xác định liệu bạn có bị suy giáp (hoạt động tuyến giáp kém) hoặc cường giáp (hoạt động tuyến giáp quá mức) hay không. Có nhiều loại xét nghiệm máu liên quan đến tuyến giáp, như TSH, T3, T4 và kháng thể tuyến giáp.

Xét nghiệm máu tuyến giáp thường đo lường mức hormone và protein tuyến giáp
Xét nghiệm máu tuyến giáp thường đo lường mức hormone và protein tuyến giáp

2. Các loại xét nghiệm máu tuyến giáp

Xét nghiệm máu tuyến giáp đánh giá một loạt các hormone và kháng thể có mặt trong máu của bạn. Sự thay đổi quá mức, dư thừa hoặc thiếu hụt các hormone và kháng thể này có thể là dấu hiệu của các vấn đề liên quan đến tuyến giáp.

Các bác sĩ chỉ định người bệnh xét nghiệm máu tuyến giáp theo các xét nghiệm máu khác nhau để đo lường các yếu tố khác nhau:

2.1. Xét nghiệm máu tuyến giáp TSH

Để kiểm tra chức năng tuyến giáp ban đầu, phương pháp tốt nhất là đo mức TSH trong mẫu máu. Thay đổi trong mức độ TSH có thể được xem như một "hệ thống cảnh báo sớm", thường xuất hiện trước khi mức hormone tuyến giáp thực tế trong cơ thể trở nên quá cao hoặc quá thấp. Nếu mức TSH cao, điều này cho thấy tuyến giáp không sản xuất đủ hormone tuyến giáp (suy giáp nguyên phát). Trái lại, mức TSH thấp thường chỉ ra rằng tuyến giáp đang sản xuất quá nhiều hormone tuyến giáp (cường giáp). Tuy nhiên, TSH thấp có thể do sự bất thường ở tuyến yên, khiến cho tuyến yên không thể tạo ra đủ TSH để kích thích tuyến giáp (suy giáp thứ phát). Đối với hầu hết những người khỏe mạnh, giá trị TSH trong khoảng bình thường thường cho thấy tuyến giáp hoạt động bình thường.

2.2. Xét nghiệm máu tuyến giáp T3 

Xét nghiệm máu tuyến giáp T3 thường được sử dụng để xác định bệnh cường giáp hoặc đánh giá mức độ nghiêm trọng của bệnh. Bệnh nhân mắc bệnh cường giáp thường có mức T3 tăng cao. Trong một số trường hợp, người bệnh có TSH thấp, chỉ có mức T3 tăng và FT4 hoặc FTI là bình thường. Xét nghiệm T3 hiếm khi được sử dụng trong việc chẩn đoán suy giáp vì nó thường là xét nghiệm cuối cùng khi kết quả bất thường. Bệnh nhân có thể mắc bệnh suy giáp nặng với TSH cao và FT4 hoặc FTI thấp, nhưng T3 là bình thường.

2.3. Xét nghiệm máu tuyến giáp T4

Xét nghiệm máu tuyến giáp T4 nhằm mục đích  đo lượng hormone thyroxine chính trong máu. Tổng T4 đo lượng hormone được kết nối và tự do, có thể thay đổi khi các protein kết nối khác nhau (như đã mô tả ở trên). Xét nghiệm Free T4 đo lượng hormone không bị ràng buộc và có khả năng tự do di chuyển và ảnh hưởng đến các mô trong cơ thể. Các xét nghiệm đo lường Free T4, cụ thể là chỉ số Free T4 (FT4) hoặc tỷ lệ Free T4 (FTI), thường phản ánh chính xác hơn cách tuyến giáp hoạt động khi được đo lường bằng TSH.

2.4. Xét nghiệm kháng thể tuyến giáp

Việc xác định mức kháng thể tuyến giáp có thể hỗ trợ trong việc chẩn đoán các rối loạn tuyến giáp tự miễn như bệnh Graves, nguyên nhân phổ biến nhất gây cường giáp, và bệnh Hashimoto, nguyên nhân phổ biến nhất gây suy giáp. Các kháng thể tuyến giáp được tạo ra khi hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công tuyến giáp một cách sai lầm. Khi kết quả xét nghiệm máu khác cho thấy dấu hiệu bệnh tuyến giáp, nhưng chưa đủ để đưa ra chẩn đoán chính xác, chuyên gia chăm sóc sức khỏe có thể quyết định yêu cầu xét nghiệm kháng thể tuyến giáp để có cái nhìn toàn diện hơn về tình trạng tuyến giáp của bạn. Thông thường, việc xét nghiệm máu tuyến giáp phổ biến hiện nay thường là xét nghiệm antiThyroglobulin. 

Thyroglobulin (Tg) là một loại protein được tạo ra bởi tuyến giáp. Sự xuất hiện của Tg trong huyết thanh máu là một dấu hiệu cho thấy mô tuyến giáp vẫn còn tồn tại sau khi người bệnh đã phẫu thuật cắt bỏ tuyến giáp hoặc tiến hành điều trị bằng xạ trị. Xét nghiệm máu tuyến giáp này có giá trị đặc biệt đối với bệnh nhân mắc bệnh ung thư tuyến giáp để:

  • Xác định liệu tế bào ung thư còn tiếp tục sản xuất Tg sau quá trình điều trị ung thư hay không, so với trước khi điều trị.
  • Đánh giá kết quả điều trị ung thư và xem xét khả năng tái phát ung thư sau khi điều trị đã hoàn thành.
  • Xét nghiệm Tg giúp theo dõi tiến trình điều trị ung thư tuyến giáp và đưa ra quyết định về liệu pháp tiếp theo cần thiết.
Có nhiều loại xét nghiệm máu tuyến giáp
Có nhiều loại xét nghiệm máu tuyến giáp

3. Khi nào chỉ định xét nghiệm máu tuyến giáp?

Xét nghiệm máu tuyến giáp là một trong các xét nghiệm quan trọng nhằm phục vụ cho việc chẩn đoán và đánh giá sức khỏe của người bệnh. Trên thực tế, đây là một xét nghiệm cần chỉ định từ bác sĩ, người bệnh không thể tự yêu cầu thực hiện. Vậy, khi nào thì chỉ định xét nghiệm máu tuyến giáp, khi nào xét nghiệm máu ung thư tuyến giáp.Tuyến giáp là cơ quan có thể gặp nhiều rối loạn chức năng khác nhau, bao gồm nguy cơ mắc bệnh ung thư tuyến giáp. Trong một số trường hợp, quan sát các triệu chứng và đề xuất xét nghiệm tuyến giáp là cần thiết để chẩn đoán kịp thời.

3.1. Những dấu hiệu bệnh cường giáp

Cường giáp là tình trạng mà mức hormone tuyến giáp trong máu tăng cao, và điều này thường đi kèm với các biểu hiện điển hình:

  • Giảm cân đột ngột mặc dù khẩu phần ăn vẫn bình thường.
  • Sự khó tập trung, rối loạn tinh thần, tăng sự dễ cáu gắt.
  • Cảm giác nóng bừng, sự mệt mỏi liên tục.
  • Nhịp tim tăng, áp huyết tăng cao.
  • Sự suy yếu cơ bắp, đôi khi đi kèm với tình trạng run rẩy ở tay.
  • Tiêu chảy và tiểu nhiều hơn bình thường.
  • Sưng phù vùng cổ có thể cảm nhận được khi chạm vào.
  • Riêng đối với phụ nữ, có thể gặp rối loạn kinh nguyệt và kinh nguyệt chậm.

3.2. Những dấu hiệu bệnh suy giáp

Suy giáp, ngược lại, là tình trạng mà tuyến giáp không hoạt động đủ mức, dẫn đến sự thiếu hụt trong việc sản xuất và tổng hợp hormone T3 và T4. Một số triệu chứng phổ biến của suy giáp bao gồm:

  • Sự giảm sút trí nhớ, tốc độ chậm và có thể gây ra trạng thái trầm cảm.
  • Da lạnh và có thể bị tái xanh.
  • Nhịp tim giảm, huyết áp thấp.
  • Giọng nói khàn.
  • Sự suy yếu chức năng sinh dục ở cả nam và nữ.

3.3. Dấu hiệu nên xét nghiệm máu ung thư tuyến giáp

Ung thư tuyến giáp là 1 trong số các bệnh lý phổ biến hiện nay. Nếu phát hiện sớm, tỷ lệ thành công khi điều trị là rất cao. Một trong các cách phát hiện sớm căn bệnh này là xét nghiệm máu ung thư tuyến giáp, nếu bạn đang có các dấu hiệu sau đây. 

  • Thay đổi giọng nói, bị khàn tiếng bất thường mặc dù không viêm họng.
  • Cảm giác mệt mỏi và mỏi của các cơ
  • Sưng to của các tuyến cổ.
  • Ho kéo dài không phải do bị cảm lạnh.
  • Vấn đề về hô hấp gây khó thở hoặc các tình trạng liên quan.
  • Đau ở vùng cổ, có thể là phía trước cổ hoặc phía sau tai.
  • Khó khăn khi nuốt thức ăn hoặc uống nước

4. Các chỉ số xét nghiệm máu tuyến giáp 

Chỉ số xét nghiệm máu tuyến giáp đóng vai trò quan trọng trong việc các bác sĩ đưa ra chẩn đoán về tình trạng bệnh lý, từ đó đưa ra phương pháp điều trị phù hợp cho bệnh nhân. 

  • Khi chỉ số xét nghiệm máu tuyến giáp TSH cao và FT4 thấp, đó có thể là biểu hiện của suy giáp nguyên phát do viêm tuyến giáp Hashimoto.
  • Khi chỉ số xét nghiệm máu tuyến giáp TSH thấp và FT4 thấp, có thể chỉ ra suy giáp thứ phát do các bệnh liên quan đến tuyến yên hoặc phản ứng của các bệnh không phải từ tuyến giáp.
  • Khi chỉ số xét nghiệm máu tuyến giáp TSH thấp và FT4 tăng, đây là dấu hiệu của cường giáp, như trong bệnh Graves (Basedow).
  • Nếu chỉ số xét nghiệm máu tuyến giáp TSH tăng nhẹ nhưng FT4 vẫn trong phạm vi bình thường, có thể là dấu hiệu của suy giáp không triệu chứng.

Trong trường hợp kết quả ban đầu của xét nghiệm hormone tuyến giáp cho thấy có khả nghi về rối loạn chức năng tuyến giáp hoặc tồn tại khả năng mắc bệnh tuyến giáp tự miễn, bác sĩ có thể đề xuất bệnh nhân tiến hành thêm các xét nghiệm kháng thể của tuyến giáp như TPOAb, TgAb và TRAb.

Chú ý rằng chỉ số hormone tuyến giáp có thể biến đổi do nhiều yếu tố như thời gian trong ngày, phòng xét nghiệm khác nhau, mang thai, tuổi tác, sử dụng thuốc điều trị rối loạn tuyến giáp, tình trạng sức khỏe tổng thể, và ảnh hưởng của một số thực phẩm.

Nhìn chung, tuyến giáp là một trong các cơ quan quan trọng của cơ thể với vai trò điều tiết các hormone. Ngày nay, với sự gia tăng của bệnh ung thư tuyến giáp mặc dù chưa rõ nguyên nhân, các chuyên gia y tế khuyên bạn rằng nên bảo vệ sức khỏe và đi khám bác sĩ nếu thấy các dấu hiệu bất thường về tuyến giáp. Bằng các xét nghiệm máu tuyến giáp và chỉ số xét nghiệm, tình trạng bệnh lý sẽ được chẩn đoán chính xác và đưa ra phương án điều trị kịp thời.

Để đặt hẹn thăm khám và tư vấn tại phòng khám Drip Hydration, Quý khách vui lòng bấm số 098 250 6666 hoặc đặt hẹn ngay Tại đây
Bài viết của Điều dưỡng Trần Thanh Liêm xem thêm bài viết cùng tác giả
ĐĂNG KÍ TƯ VẤN
xem thêm
Chiến lược chống lão hóa: Nên tập trung vào phòng ngừa hay điều trị?

Chiến lược chống lão hóa: Nên tập trung vào phòng ngừa hay điều trị?

Hay bị chán ăn mệt mỏi sụt cân là bệnh gì?

Hay bị chán ăn mệt mỏi sụt cân là bệnh gì?

Giảm tác dụng phụ sau khi uống thuốc trầm cảm gây mệt mỏi

Giảm tác dụng phụ sau khi uống thuốc trầm cảm gây mệt mỏi

Các chất làm suy giảm chức năng hệ thần kinh

Các chất làm suy giảm chức năng hệ thần kinh

Nên uống gì để hết mệt mỏi, căng thẳng kéo dài?

Nên uống gì để hết mệt mỏi, căng thẳng kéo dài?

8

Bài viết hữu ích?