Bị trầm cảm sau sinh dễ gây tăng cân?

1. Vì sao trầm cảm sau sinh dễ gây tăng cân?

Trầm cảm là bệnh lý thường gặp, đặc biệt ở phụ nữ sau sinh em bé. Theo bác sĩ, một trong những ảnh hưởng của trầm cảm là hiện tượng rối loạn ăn uống. Theo đó, trầm cảm rối loạn ăn uống bao gồm những tình trạng sau:

• Trầm cảm thèm ăn nhiều: Phụ nữ sau sinh bị trầm cảm có xu hướng tìm đến thực phẩm để cải thiện hoặc né tránh những cảm giác tiêu cực hoặc tâm lý không thoải mái như buồn bã, xấu hổ… Nhiều bệnh nhân chuyển sang ưa thích các món ăn nhiều carbohydrate hoặc tăng tiêu thụ các loại thực phẩm nhiều calo như kem, bánh ngọt, kẹo…, từ đó dẫn đến hiện tượng trầm cảm gây tăng cân. Một cơ chế giải thích cho hiện tượng trầm cảm ăn nhiều ngủ nhiều với các loại thực phẩm chứa nhiều carbohydrate và đường sẽ làm tăng nồng độ serotonin, một hóa chất trung gian do não bộ tiết ra nhằm mục đích giúp tâm trạng tốt hơn. Trong thời gian ngắn, việc tiêu thụ nhiều thực phẩm ngọt có thể khiến phụ nữ trầm cảm sau sinh cảm thấy bình tĩnh hơn, nhưng về lâu dài có thể dẫn đến béo phì và nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác;
• Trầm cảm ăn quá ít: Ngoài vấn đề trầm cảm gây béo phì do ăn quá nhiều, chị em sau sinh bị trầm cảm đôi khi lại bị giảm cảm giác thèm ăn. Nếu tình trạng này không được cải thiện và kéo dài sẽ dẫn đến giảm cân, thiếu hụt dinh dưỡng và qua đó ảnh hưởng đến sức khỏe của em bé bú mẹ. Theo bác sĩ, nhiều bệnh nhân trầm cảm cảm thấy không có động lực hoặc thiếu năng lượng để ăn uống. Ngoài ra, tâm lý căng thẳng có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc giảm cảm giác thèm ăn của bệnh nhân trầm cảm. Khi bệnh nhân ăn không đủ càng khiến họ trở nên dễ cáu và nhạy cảm hơn, qua đó vô tình làm trầm trọng thêm chứng trầm cảm;
• Trầm cảm và ăn bất cứ thứ gì có sẵn: Mua sắm và chuẩn bị bữa ăn lành mạnh có vẻ khó khăn khi chị em sau sinh cảm thấy chán nản và thiếu năng lượng. Hệ quả là mẹ bỉm sữa có nguy cơ cao tiếp cận với các loại thực phẩm tiện lợi nhưng không mấy bổ dưỡng, đặc biệt không có sự đa dạng dinh dưỡng trong chế độ ăn. Phụ nữ bị trầm cảm sau sinh có xu hướng tiêu thụ thức ăn nhanh hoặc bất cứ thứ gì họ có, chẳng hạn như mì tôm, bánh ngọt…. Bệnh nhân trầm cảm cũng dễ dàng bị thu hút khi ăn cùng một loại thực phẩm mọi lúc và dường như không muốn thử bất cứ thứ gì khác.

Dấu hiệu phụ nữ sau sinh trầm cảm thèm ăn nhiều:

• Một trong những dấu hiệu phổ biến tình trạng này là chị em phải ăn nhiều hơn nhu cầu nhưng vẫn cảm thấy không hài lòng. Điều này đặc biệt đúng trong trường hợp chị em ăn để giải tỏa cảm xúc và trái ngược hoàn toàn với việc ăn vì đói;
• Ăn nhiều lần và ăn với tốc độ nhanh chóng;
• Ăn ngay cả khi đã no;
• Cảm thấy tê liệt, cảm xúc xa cách hoặc thờ ơ khi ăn;
• Đôi khi, một số chị em sau sinh bị trầm cảm ăn nhiều ngủ nhiều và xuất hiện cảm giác tội lỗi, chán nản hoặc chán ghét bản thân.

2. Hạn chế tăng cân cho mẹ sau sinh bị trầm cảm

Phụ nữ bị trầm cảm sau sinh cần tìm đến bác sĩ để điều trị trầm cảm trước khi cố gắng thay đổi thói quen ăn uống của bản thân, bởi việc cố gắng ăn kiêng để giảm cân có thể tạo ra cảm giác khó chịu và đôi khi gây phản tác dụng nếu căn nguyên là trầm cảm chưa được giải quyết.

Chị em sau sinh có các triệu chứng trầm cảm, bao gồm việc ăn quá nhiều, trong thời gian hơn 2 tuần và kèm theo những ảnh hưởng đến chức năng sống bình thường cần phải đến gặp bác sĩ ngay lập tức. Chị em bị trầm cảm sau sinh cần trao đổi với bác sĩ về sự thay đổi cân nặng hoặc cảm giác thèm ăn của bản thân. Liệu pháp điều trị trầm cảm sau sinh thường bao gồm liệu pháp tâm lý, sử dụng thuốc chống trầm cảm hoặc kết hợp cả hai, tuy nhiên chỉ dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ.

Khi đã cảm thấy tốt hơn và việc điều trị đang tiếp tục, mẹ bỉm có thể lựa chọn thực phẩm để thay đổi chế độ ăn uống theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Khi trầm cảm sau sinh có dấu hiệu cải thiện, một số giải pháp sau có thể giúp mẹ bỉm hạn chế những tác động của trầm cảm đến chế độ ăn, trong đó bao gồm tĩnh trạng trầm cảm gây tăng cân:

• Làm dịu các giác quan: Chị em có thể tìm giải pháp để an ủi cơ thể ngoài việc tiêu thụ thức ăn, chẳng hạn như tắm nước ấm, quấn mình trong chăn mềm hoặc nhâm nhi cốc trà nóng…;
• Điều chỉnh cơn đói: Khi nghĩ rằng bản thân cảm thấy đói, chị em cần dừng lại và xem xét xem có thực đói hay đang cảm thấy một vấn đề gì khác? Điều này giúp mẹ bỉm trầm sau nhận thấy rằng những gì họ đang thực sự mong muốn không phải là một món ăn mà là sự chia sẻ của một người bạn hoặc người thân trong gia đình;
• Xây dựng chế độ ăn uống đa dạng: Thiếu hụt dinh dưỡng là yếu tố có thể làm cho tình trạng trầm cảm sau sinh nặng hơn, chính vì vậy bác sĩ khuyến cáo nên tập trung vào việc tiêu thụ đa dạng các loại thực phẩm, bao gồm ngũ cốc nguyên hạt, rau xanh, trái cây tươi, các loại thịt và các sản phẩm sữa ít béo. Phụ nữ trầm cảm sau sinh có thể cân nhắc gặp một chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng kế hoạch ăn uống với yêu cầu đơn giản nhưng phải cân bằng;
• Tăng cường tiêu hao năng lượng: Đây là một giải pháp chống lại hiện tượng trầm cảm gây béo phì ở mẹ bỉm sau sinh. Theo đó, chị em có thể tham gia các hoạt động tiêu hao năng lượng như đi dạo, tập thể dục, nghe nhạc hoặc chơi với thú nuôi. Khi đó, chị em có thể sẽ ăn ít hơn và đồng thời đưa ra những lựa chọn thực phẩm tốt hơn.

3. Giải pháp giảm cân sau sinh do trầm cảm

Vận động sau sinh: Những mẹ bỉm sinh thường sau 6 tiếng có thể bắt đầu các hoạt động thể lực nhẹ nhàng và sau 2 ngày có thể đi lại và thay tã cho con. Đối với chị em sinh mổ thì việc vận động càng quan trọng hơn để hạn chế nguy cơ dính ruột và táo bón, do đó nên tập đi lại càng sớm càng tốt. Theo bác sĩ, 1 tháng sau sinh chị em đã có thể thực hiện một số bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, yoga…;

Cho con bú: Trong 6 tháng đầu đời, sữa mẹ có vai trò tối quan trọng và là nguồn dinh dưỡng tốt nhất (và duy nhất) đối với trẻ sơ sinh. Đồng thời, cho con bú cũng là một cách để mẹ bỉm tránh mắc phải bệnh trầm cảm và hạn chế tăng cân hiệu quả nhờ đốt cháy nhiều calo và chuyển hóa một lượng dinh dưỡng hay chất béo thành sữa mẹ;

Ăn đúng và đủ chất, hạn chế thực phẩm dễ gây tăng cân sau sinh: Chị em sau sinh cần nghiên cứu kỹ những loại thực phẩm bổ dưỡng nhưng không dư thừa năng lượng hay chất béo để gây tăng cân, trong đó mẹ bỉm cần tránh xa các loại thức ăn nhanh vì vừa gây hại cho sức khỏe vừa gây tăng cân sau sinh;

Hạn chế căng thẳng, stress: Tâm lý mệt mỏi căng thẳng có thể khiến các chị em sau sinh trầm cảm thèm ăn nhiều hơn, qua đó dễ tăng cân hơn. Khi đó, mẹ bỉm nên nghỉ ngơi điều độ để hạn chế những căng thẳng không đáng có và hỗ trợ giảm cân hiệu quả.

Trầm cảm sau sinh là một vấn đề không thể coi nhẹ khi tình trạng này không chỉ khiến chị em cảm thấy mệt mỏi, căng thẳng mà còn ảnh hưởng tới sức khỏe trước vấn đề tăng cân mất kiểm soát. Do vậy, ngoài việc xây dựng một chế độ nghỉ ngơi, ăn uống khoa học chị em cũng có thể áp dụng liệu pháp tiêu hao năng lượng để giúp đào thải mỡ thừa và quản trị cân nặng hiệu quả. Phương pháp này chỉ cần thời gian trị liệu là 8 giờ, trong đó 2 giờ để thực hiện các xét nghiệm cần thiết, tiến hành truyền dịch và 6 giờ để tập các bài tập giúp tăng cơ. Dịch truyền được sử dụng trong liệu pháp này bao gồm các vitamin nhóm B, khoáng chất vàng Selen, vitamin C, được truyền theo đường tĩnh mạch, ngay lập tức chuyển hóa năng lượng của các tế bào mỡ thành loại năng lượng ATP, giúp làm tăng hoạt động của tế bào, làm tiêu hao nhanh chóng mỡ thừa, dẫn đến kết quả là làm giảm khối lượng và kích thước tế bào toàn thân, bao gồm cả việc làm giảm lượng mỡ nội tạng trong cơ thể. Đặc biệt, liệu pháp tiêu hao năng lượng còn chú trọng đến việc xây dựng thực đơn ăn uống cùng chế độ tập luyện khoa học phù hợp với thể trạng từng người, đảm bảo hỗ trợ tốt trong việc cải thiện cân nặng lẫn sức khỏe chị em.