Phương pháp xông hơi giảm đau nhức xương khớp không?

1. Tác dụng của xông hơi đối với cơ thể

Xông hơi là một phương pháp truyền thống sử dụng hơi nóng để chữa bệnh, phương pháp này bắt nguồn từ đất nước Phần Lan. Phòng xông hơi thông thường có nhiệt độ dao động từ 70° đến 100° C và độ ẩm khoảng 10 - 20%. Có rất nhiều loại phòng xông hơi khác nhau bao gồm phòng xông hơi khô, phòng xông hơi ướt, phòng xông hơi sử dụng hồng ngoại, phòng xông hơi sử dụng điện. Tuy nhiên, dù bạn đang sử dụng bất kỳ loại phòng xông hơi nào, nó cũng mang lại những lợi ích cho sức khỏe, bao gồm:

• Giảm đau: Xông hơi giúp cơ bắp của bạn được thư giãn và làm dịu cơn đau nhức, đặc biệt là ở cơ xương khớp. Khi nhiệt độ cơ thể tăng lên sẽ tiết ra một chất gọi là endorphin có tác dụng giảm thiểu các cơn đau. Đồng thời, các mạch máu sẽ giãn ra khi nhiệt độ cơ thể tăng lên cho phép tăng cường lưu thông tuần hoàn, đẩy nhanh quá trình chữa lành.
• Cải thiện sức khỏe tim mạch: Khi nhiệt độ cơ thể tăng lên trong phòng xông hơi, các mạch máu giãn ra giúp tăng thể tích tuần hoàn, tăng cung lượng tim và giúp nó hoạt động mạnh mẽ hơi. Việc sử dụng phòng xông hơi đã được khoa học chứng minh là giúp giảm nguy cơ tử vong do các biến cố tim mạch, đột quỵ và tăng huyết áp.
• Giảm căng thẳng: Hơi nóng trong phòng xông hơi giúp cơ thể giảm tiết hormone Cortisol trong máu, là hormone tăng lên khi chúng ta bị căng thẳng, đồng thời tăng sản xuất hormone Serotonin, đây là một “hormone hạnh phúc” giúp cơ thể cảm thấy thư giãn và dễ chịu hơn.

• Hỗ trợ giấc ngủ: Hormon Endorphin và Serotonin được tăng tiết khi cơ thể ở trong phòng xông hơi có thể mang lại sự thư thái và giúp cải thiện giấc ngủ tốt hơn hơn. 
• Giải độc: Quá trình sản xuất mồ hôi do nhiệt độ cơ thể tăng lên, có tác dụng làm mát cơ thể, đồng thời giúp đào thải đi các chất độc hoặc các tạp chất như niken, thủy ngân, chì, đồng, kẽm… ra khỏi cơ thể.
• Cải thiện hoạt động thần kinh: Việc sử dụng phòng tắm hơi trong 20 phút mỗi ngày được chứng minh là có hiệu quả làm giảm nguy cơ mắc cả bệnh Alzheimer và cải thiện các chức năng thần kinh khác.
• Hạn chế bệnh tật: Cơ thể sẽ tăng quá trình tạo ra nhiều tế bào bạch cầu hơn khi chúng ta tiếp xúc với nhiệt độ cao của phòng xông hơi, từ đó giúp cơ thể chống lại được sự xâm nhập của vi rút và vi khuẩn gây bệnh.
• Cải thiện làn da: Hoạt động đổ mồ hôi có tác dụng rửa sạch vi khuẩn ra khỏi lớp biểu bì, đồng thời đào thải bớt các bụi bẩn cũng như tế bào chết nằm trong các lỗ chân lông và ống dẫn mồ hôi. Ngoài ra, tuần hoàn dưới da hoạt động mạnh mẽ còn giúp tăng tái tạo làn da, giúp da luôn mịn màng, căn bòng và khỏe khoắn hơn. 

2. Đau nhức xương khớp xông hơi có đỡ không?

Đau nhức xương khớp có thể đến từ bất cứ nguyên nhân nào chẳng hạn như viêm xương khớp, chấn thương, hay các bệnh lý ác tính… Do vậy, nhiều người thường thắc mắc rằng đau nhức xương khớp xông hơi có đỡ không?

Về cơ bản, xông hơi giảm đau nhức xương khớp là một phương pháp đã được sử dụng từ rất lâu, dù bằng các cách đơn giản như xông hơi khô hoặc ướt cho đến hiện đại hơn như xông hơi hồng ngoại. Đây có thể được xem là một phương pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao cho người sử dụng. Tác dụng của việc xông hơi giảm đau khớp đến từ các tác dụng chính sau đây:

Tác dụng giảm viêm

Tình trạng viêm bao hoạt dịch, viêm khớp dạng thấp, viêm cơ xương khớp… có thể khiến các vùng khớp kém hoạt động, đồng thời gây ra tình trạng đau nhức xương khớp. Càng về sau, khi tình trạng viêm kéo dài còn có thể hủy hoại các các bộ phận này khiến vấn đề đau nhức và hạn chế vận động càng trầm trọng hơn. 

Nhiệt độ trên 150 ° F thường có trong phòng tắm hơi có tác dụng tuyệt vời trong việc giảm viêm rất tốt. Nhiệt độ cao từ phòng xông có thể giúp các mạch máu giãn nở, từ đó tăng lưu lượng máu đến và chữa lành các ổ viêm. Lượng máu này cũng mang theo các tế bào bạch cầu đến để loại bỏ đi các vi khuẩn gây bệnh, từ đó, giúp giảm đau và cứng khớp ở những người bị viêm xương khớp.

Tăng lượng máu nuôi dưỡng

Nhiệt độ cao từ phòng xông hơi làm giãn mạch máu của bạn, từ đó làm tăng lưu thông tuần hoàn. Điều này cho phép nhiều chất điện giải, vitamin và chất dinh dưỡng di chuyển đến những nơi cần thiết, trong trường hợp này là các bộ phận cơ xương khớp đang bị tổn thương của bạn. Sự lưu thông này không chỉ giúp chữa lành sụn xung quanh khớp của bạn mà còn hỗ trợ phục hồi cơ bắp và sức khỏe tổng thể của tế bào cơ xương khớp.

Cải thiện tính linh hoạt và phạm vi chuyển động của khớp

Hơi nóng từ phòng xông có thể giúp các cơ và bộ phận dây chằng được thư giãn tốt hơn, ngoài ra, nó kích thích giải phóng các protein sốc nhiệt giúp duy trì cân bằng nội môi tế bào. Điều này có thể giúp cải thiện tính linh hoạt và phạm vi chuyển động của cơ xương khớp. Khi xương khớp di chuyển linh hoạt hơn sẽ hạn chế được tình trạng ma sát cũng như đau nhức. 

Một số nghiên cứu hiện nay đã chỉ ra rằng sức nóng từ phòng xông hơi có thể khiến ty thể của tế bào tạo ra nhiều ATP hơn. ATP là một đơn vị năng lượng trong cơ thể cho phép các tế bào, đặc biệt là tế bào tại cơ xương khớp hoạt động hiệu quả hơn.

Tăng sản xuất Collagen

Collagen là hoạt chất tham gia vào trong cấu tạo của cơ xương khớp, có tác dụng làm cho khớp co giãn và linh hoạt hơn. Ngoài ra, Collagen cũng giúp tăng tốc độ hoạt động của tủy xương. Cơ thể bắt đầu tạo ra nhiều Collagen hơn khi được bao quanh bởi sóng ánh sáng hồng ngoại hoặc nhiệt độ cao. Điều này sẽ giúp cải thiện tính linh hoạt của khớp và chữa lành vết thương nhanh hơn.

Giải phóng Endorphin và Serotonin

Việc giải phóng hormone Endorphin và Serotonin tạo ra cảm giác hưng phấn và thư giãn, một thứ rất cần thiết khi bạn đối mặt với những cơn đau nhức xương khớp. Bộ não của bạn khi chịu sức nóng từ phòng xông hơi sẽ xem nó như một tác nhân kích thích đau đớn, từ đó tuyến yên sẽ kích thích sản xuất Endorphin và Serotonin để chống lại những cơn đau này. Ngoài ra, bất kỳ loại sợ hãi, đau đớn hoặc căng thẳng nào cũng có thể kích hoạt sự giải phóng chúng. Những hóa chất “hạnh phúc” này có thể giúp giảm bớt sự khó chịu ở các khớp của bạn.

Loại bỏ độc tố

Lợi ích cuối cùng nhưng cực kỳ quan trọng mà phòng xông hơi mang lại cho những người bị đau khớp là loại bỏ chất thải trao đổi chất. Khi bạn đổ mồ hôi, cơ thể bạn sẽ đào thải độc tố ra ngoài. Xông hơi tăng tốc quá trình này bằng cách tăng nhiệt độ cơ thể, tăng tiết mồ hôi và giải phóng sự tích tụ của các chất có hại tại cơ bắp của bạn như axit lactic.

Tất cả những cơ chế kể trên góp phần giải thích cho câu hỏi xông hơi giảm đau nhức xương khớp không hay đau nhức xương khớp xông hơi có đỡ không. Tuy nhiên, việc xông hơi cũng có thể gặp phải những tác dụng phụ không không mong muốn như:

• Mất nước với các dấu hiệu như khát nước, khô miệng, chóng mặt, choáng váng, đau đầu, không đi tiểu được…
• Bỏng da
• Ngất xỉu do kiệt sức
• Tụt huyết áp
• Sốc giảm thể tích
• Sốc nhiệt
• Suy thận cấp
• Hôn mê

Do vậy, trước khi sử dụng phương pháp xông hơi giảm đau nhức xương khớp, bạn cần hỏi ý kiến của bác sĩ hoặc các chuyên gia trị liệu để được tư vấn và hướng dẫn cách xông hơi sao cho an toàn và hiệu quả.

3. Cách xông hơi giảm đau khớp an toàn

Để quá trình xông hơi được an toàn, bạn cần lưu ý một số vấn đề sau:

3.1. Đối tượng không nên sử dụng phòng xông hơi

Xông hơi có thể mang lại nhiều lợi ích sức khỏe tuyệt vời, tuy nhiên không phải ai cũng có thể sử dụng biện pháp này. Những đối tượng sau đây cần hạn chế hoặc không nên sử dụng phòng xông hơi để giảm thiểu các rủi ro cũng như biến chứng nguy hiểm:

• Người bị tăng huyết áp hoặc có tiền sử tăng huyết áp
• Người có huyết áp thấp
• Bệnh nhân mắc các bệnh lý tim mạch như rối loạn nhịp tim, nhồi máu cơ tim, đột quỵ…
• Bệnh nhân mắc các bệnh lý về hô hấp nặng
• Người bị mất khả năng cảm nhận nhiệt độ hoặc giảm cảm giác nóng lạnh
• Những người vừa ăn no hoặc vừa tập thể dục hay vận động nhiều
• Người vừa sử dụng rượu bia hoặc chất kích thích
• Người bị suy nhược cơ thể
• Người đang mắc các bệnh lý ngoài da nặng
• Trẻ em dưới 12 tuổi hoặc người già yếu
• Phụ nữ đang mang thai hoặc đang trong chu kỳ hành kinh
• Những người có các bệnh lý về tâm thần kinh
• Bệnh nhân có những bệnh lý nặng khác

3.2. Cách xông hơi giảm đau khớp

3.2.1. Chuẩn bị

Hãy thực hiện các bước sau để chuẩn bị cho việc xông hơi:

• Bạn nên lựa chọn các cơ sở có phòng xông hơi chất lượng và uy tín, bảo đảm được các vấn đề an toàn sức khỏe cũng như phòng cháy chữa cháy.
• Bạn cũng có thể tự xông hơi tại nhà nếu nhà bạn có phòng xông hơi. Lưu ý cần có sự cho phép của bác sĩ và các chuyên gia trị liệu.
• Khi thực hiện tại nhà, cách thực hiện truyền thống sẽ là đun sôi nước hoặc đá nóng cùng với các loại dược liệu cần thiết. Một số loại dược liệu bạn có thể sử dụng trong quá trình xông hơi bao gồm 40 gram cây lá lốt, 30 gram cây đơn tướng quân, 30 gram cỏ trinh nữ, 15 gram lá quế chi, 30 gram ngải diệp, 30 gram hắc hương, 30 gram tía tô, 30 gram lá ngải cứu, 30 gram cây hy thiêm, 20 gram lá long não…

3.2.2. Giai đoạn xông hơi

Xông hơi tại nhà

• Vệ sinh, tắm rửa sạch sẽ toàn thân, sau đó lau khô.
• Đun sôi các loại dược liệu cho đến khi dậy mùi
• Mang đến nơi kín đáo thường là phòng riêng của bạn, nhưng phải bảo đảm không khí lưu thông liên tục.
• Lấy chăn trùm kín người và tiến hành mở nắp nồi để hơi nóng cùng hơi dược liệu có thể bay ra.
• Ngoài ra, bạn có thể bộc lộ vùng xương khớp bị đau và cho hơi nóng tiếp xúc trực tiếp vào đó.
• Quá trình xông hơi nên kéo dài từ 5 - 10 phút hoặc cho đến khi toát mồ hôi đều toàn thân thì dừng lại.
• Sau thời gian đó bạn có thể uống một cốc nước và nghỉ ngơi trước khi xông lần tiếp theo.

Sử dụng phòng xông hơi

• Vệ sinh, tắm rửa sạch sẽ toàn thân, sau đó lau khô.
• Thay đồ trước khi vào phòng xông hơi, chỉ mặc quần áo mỏng hoặc chỉ cần quấn một tấm khăn tắm mỏng quanh người.
• Cho các loại thảo dược vào bình hương liệu để làm nóng.
• Bật công tắc vận hành máy xông hơi, điều chỉnh nhiệt độ ở mức phù hợp với bản thân, thường là ở mức 40 - 50 độ C
• Trong quá trình xông hơi bạn có thể kết hợp xoa bóp và massage nhẹ nhàng lên các vùng xương khớp bị đau để thúc đẩy sự tuần hoàn.
• Quá trình xông hơi nên kéo dài từ 15 - 20 phút hoặc cho đến khi toát mồ hôi đều toàn thân thì dừng lại.
• Sau thời gian đó bạn có thể uống một cốc nước và nghỉ ngơi trước khi xông lần tiếp theo.

3.3. Những điều cần lưu ý khi xông hơi giảm đau khớp

Ngoài thực hiện đúng các bước trên, để quá trình xông hơi giảm đau khớp xương được an toàn và hiệu quả, bạn cũng cần lưu ý một số vấn đề sau:

• Nếu bạn thuộc những đối tượng không nên xông hơi thì đừng bao giờ thử áp dụng phương pháp này. Tốt nhất hãy nói chuyện với các chuyên gia trước khi sử dụng xông hơi giảm đau khớp.
• Khi xông hơi, dù là ở nhà hay phòng xông hơi chuyên nghiệp, bạn cũng nên thực hiện cùng với một người bạn hoặc người thân. Điều này giúp các bạn có thể quan sát được nhau nhằm hạn chế được những biến cố có thể xảy ra trong quá trình xông hơi.
• Cần phải tắm rửa và vệ sinh toàn thân sạch sẽ trước khi tiến hình xông hơi, như vậy sẽ giúp lớp biểu bì bên ngoài da được sạch bụi bẩn và tế bào chết, điều đó sẽ làm cho việc xông hiệu quả hơn.
• Trong quá trình xông hơi, bạn cần kết hợp với các động tác massage hoặc xoa bóp nhẹ nhàng toàn cơ thể, đặc biệt là các vùng cơ thể bị đau để tăng hiệu quả giảm đau.
• Không ngồi quá lâu trong phòng xông hơi, chỉ nên xông khoảng 20 mỗi lần. Việc lạm dụng, xông hơi quá lâu hoặc quá nhiều lần có thể gây ra những tác dụng phụ như đã kể ở trên.
• Uống nhiều nước, đặc biệt là sau khi xông hơi vì quá trình đổ mồ hôi sẽ khiến bạn mất nước rất nhiều. Khuyến cáo nên uống từ 2 - 4 ly nước sau khi bước ra khỏi phòng xông hơi.
• Sau khi xông hơi xong, bạn nên tìm một nơi kín gió để giúp cơ thể điều hòa lại thân nhiệt với môi trường xung quanh một cách thích hợp.
• Sau khi xông hơi xong, bạn chỉ nên dùng khăn khô và lau sạch lại cơ thể, không cần và cũng không nên tắm lại với nước, kể cả nước nóng hay nước lạnh. Tắm ngay sau khi xông hơi có thể khiến các lỗ chân lông bị co bớt lại, làm giảm đi tác dụng đào thải, đồng thời gây giữ nước, ứ trệ và giảm lưu thông tuần hoàn, khiến đau nhức cơ thể.

Xông hơi là một phương pháp đơn giản nhưng mang lại nhiều hiệu quả tuyệt vời cho sức khỏe, cụ thể làm giảm đau nhức xương khớp rất tốt. Tuy nhiên, cũng giống như mọi biện pháp điều trị khác, xông hơi cũng có những tác dụng phụ không mong muốn. Vì thế, bạn cần tìm hiểu kỹ về cách thức này, cũng như nắm được những lưu ý khi thực hiện, để quá trình xông hơi giảm đau nhức xương khớp của bạn được an toàn và hiệu quả.