Thần sắc thất thần có ảnh hưởng gì đến sức khỏe?

1. Thế nào là đôi mắt có thần?

Thần thái đôi mắt là một trong những đặc điểm có thể nhìn thấy trên khuôn mặt của một người và thông qua đó có thể tiên đoán được một số vấn đề. Trên thực tế, chúng ta có thể nhận ra một đôi mắt có thần tương đối dễ dàng, thông qua các đặc điểm sau:

• Mắt to, tròn và sáng: Đặc điểm đầu tiên mà chúng ta có thể dễ dàng nhận ra thế nào là đôi mắt có thần chính là một đôi mắt to, tròn và sáng. Khi nhìn vào những đôi mắt có đặc điểm này, bạn sẽ có cảm giác bị thu hút và ngay lập tức để lại ấn tượng khó quên;
• Tròng trắng và tròng đen rõ ràng: Đặc điểm tiếp theo của thần thái đôi mắt có hồn chính là ranh giới giữa tròng trắng và tròng đen rõ ràng. Khi đó, chúng ta sẽ thấy phần tròng trắng chiếm diện tích rất ít, thậm chí không có các vệt màu đỏ của mạch máu và phần tròng đen trông sẽ rất nổi bật, có chiều sâu;
• Đôi mắt có hồn đồng nghĩa thần thái đôi mắt rất cuốn hút, rạng ngời. Thần thái đôi mắt biểu hiện qua cảm xúc của một người, vì thế chỉ cần nhìn vào là có thể dễ dàng đoán được tâm trạng và suy nghĩ của họ.

Với 3 đặc điểm trên, chúng ta đã có thể dễ dàng nhận diện được thế nào là đôi mắt có thần. Trong cuộc sống, người sở hữu thần thái đôi mắt có hồn thường là vừa có nhan sắc quyến rũ, vừa có tính cách cởi mở, hòa đồng nên rất dễ để lại ấn tượng cho người xung quanh. Ngược lại, người có đôi mắt thất thần chứng tỏ sức khỏe đang gặp vấn đề nghiêm trọng.

2. Thần sắc thất thần là gì?

Một trong những phương pháp chẩn đoán bệnh của Đông y là nhìn, tức là quan sát thần sắc hay khí sắc trên khuôn mặt người bệnh. Nếu thầy thuốc nhận thấy người bệnh có ấn đường sạm đen thì đồng nghĩa bệnh lý họ đang mắc đã rất nghiêm trọng. Nhân tướng học cho rằng màu đen xuất hiện trên ấn đường chính là dấu hiệu của vận đen hay tai họa sẽ xảy ra trong tương lai gần. Trên thực tế, bệnh lý nghiêm trọng là một vận xấu, do đó giữa Đông y và Nhân tướng học cũng có một số đặc điểm chung nhất định. Thần sắc gương mặt là sự tổng hợp giữa tinh thần và khí huyết. Trong "Linh khu - Tà khí tạng phủ bệnh hình thiên" nhận định rằng: "Mười hai kinh mạch, ba trăm sáu mươi nhăm lạc mạch, khí huyết của nó đều tập trung trên mặt". Nghĩa là nếu khí huyết tràn đầy thì thần sắc hăng hái hăm hở, còn khi khí huyết suy giảm thì tinh thần sẽ bị suy sụp theo. Thần sắc khuôn mặt của một người được chia thành 3 loại sau:

• Đắc thần (Thần sắc bình thường): Có đặc điểm là đôi mắt linh hoạt, tinh anh, rạng rỡ, thần chí sáng sủa phản ứng nhanh nhạy và động tác mạnh mẽ. Đắc thần cho thấy công năng tạng phủ chưa bị thương tổn, ngay cả khi bệnh tình khá nặng thì trước sau cũng sẽ tốt đẹp, có thể xem là "thuận chứng";
• Thần sắc thất thần (Thần sắc khác thường): Sắc mặt trông ảm đạm, u ám, tinh thần ủ rũ, lờ đờ, phản ứng chậm chạp, đôi mắt không thấy vẻ tinh anh, rạng rỡ, lời nói thì yếu ớt, rời rạc và thường trả lời không khớp với câu hỏi. Thần sắc thất thần còn được gọi là "vô thần thái", chứng tỏ chính khí đã bị tổn thương, bệnh tình đã khá nặng và không khả quan. Một khi đã sở hữu thần sắc thất thần thì sẽ nhanh chóng tiến tới những biểu hiện nguy kịch như rối loạn ngôn ngữ và thậm chí hôn mê;
• Giả thần: Diện mạo có vẻ như có thần thái nhưng thực tế thì lại là một dạng thần sắc thất thần. Hiện tượng ghi nhận chủ yếu ở những bệnh nhân ốm lâu ngày hay bệnh nghiêm trọng, do tinh thần cực kỳ suy nhược với những biểu hiện cụ thể như sau:
  • Trước đây trầm mặc ít nói, nói nhỏ nhẹ thì bỗng nhiên chuyển hẳn sang nói năng liên tục, tiếng nói sang sảng;
  • Không ăn uống được bỗng nhiên lại ăn nhiều và ăn ngấu nghiến như người đói lâu năm;
  • Đang nằm lâu không dậy bỗng nhiên tự ngồi dậy và xuống đất đi lại;
  • Sắc mặt đang u ám, ảm đạm bỗng nhiên thấy lưỡng quyền ửng đỏ như bôi phấn.

Những chuyện lạ trái ngược với trạng thái bình thường của thần sắc giả thần là hiện tượng thường xảy ra trước lúc âm dương ly biệt, thường vẫn gọi là "sự phản chiếu hồi quang" hay trên lâm sàng gọi là triệu chứng "tàn đăng phục minh". Giả thần báo hiệu bệnh tình sẽ nhanh chóng trở nên ác liệt và nếu không kịp thời cứu chữa sẽ nguy hiểm đến tính mạng.

3. Chẩn đoán bệnh qua thần sắc khuôn mặt

3.1. Xem thần sắc đoán bệnh gan

Trong Đông y, gan mật là 2 cơ quan có mối liên hệ mật thiết và có thể ảnh hưởng qua lại. Nếu gần đây bạn thường xuyên nóng giận, chỉ cần nghe thấy một lời nói chướng tai hoặc gặp việc gì đó không thuận ý sẽ nổi giận đùng đùng, kèm theo tác phong vội vã và thiếu kiên trì… rất có thể chức năng gan mật của bạn đã gặp vấn đề. Nếu mắt của bạn có màu vàng đục, ranh giới giữa tròng đen và tròng trắng mờ nhạt, không rõ ràng, đôi mắt thất thần, thần sắc tối tăm, da mặt vàng vọt, nổi gân xanh thô ở cổ… lúc này bạn cần chú ý chăm sóc, bồi bổ cho chức năng gan nhiều hơn nữa. Nếu bạn bị đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, cảnh vật trước mặt như đang chuyển động, chân tay mềm nhũn, yếu ớt, dễ mệt, vùng gian môn trên mặt có khí sắc tối tăm, nốt đen xuất hiện trên gò má… thì nhiều khả năng bạn đang mắc các bệnh liên quan đến gan.

3.2. Xem thần sắc đoán bệnh tim

Trong Đông y, tim và ruột non là 2 cơ quan có mối quan hệ mật thiết với nhau:

• Nếu gần đây trạng thái tinh thần, cảm xúc không ổn định, lúc vui lúc buồn thất thường, vừa vui mừng nhưng chỉ chớp mắt sau lại thấy buồn chán, tâm trạng tồi tệ, mất tập trung, không tĩnh tâm, bồn chồn, bực bội… rất có thể đó là dấu hiệu cho thấy tim có vấn đề;
• Xương gò má trễ xuống, da mặt xuất hiện những nếp nhăn dài, lưỡi màu đỏ tươi, miệng lưỡi khô, lúc nào thấy khát nước thì cần hết sức chú ý đến chức năng tim mạch;
• Nếu thần sắc của sơn căn u ám, cảm thấy lực bất tòng tâm, đứng ngồi không yên, không giữ được bình tĩnh, thiếu kiên nhẫn thì khả năng đó là những dấu hiệu cho thấy chức năng tim đang bị trục trặc.

3.3. Nhìn thần sắc đoán bệnh lách

Trong Đông y, tỳ (hay còn gọi là lá lách) và vị (dạ dày) là 2 cơ quan có quan hệ mật thiết, tương thông với nhau:

• Nếu thần sắc thất thần, luôn có biểu hiện sợ hãi, lo lắng như có một sự việc đáng sợ sắp xảy ra, kèm theo thường xuyên mệt mỏi, gân cốt rã rời, ăn uống không ngon miệng có thể là dấu hiệu Tỳ đang gặp vấn đề;

• Nếu mặt có sắc vàng, không hồng hào, trắng bệch hoặc đen sạm… rất có thể tỳ vị đang mắc bệnh. Hơn nữa, nếu gầy gò, sụt cân nhanh chóng như bị suy dinh dưỡng thì chắc chắn đang có bệnh ở lá lách;
• Nếu thần sắc khuôn mặt lúc nào cũng u buồn, không có thần thái, không ăn uống, táo bón, chướng bụng thì bệnh nhân cần đi khám ngay để xem lách có khỏe mạnh hay không.

3.4. Nhìn thần sắc mặt đoán bệnh phổi

Trong đông y, thần sắc gương mặt và phổi có mối liên hệ mật thiết và tương thông với nhau:

• Nếu bạn hay bị ra mồ hôi, toát mồ hôi lạnh, không có tinh thần làm việc, giọng yếu ớt, nhìn việc theo chiều hướng tiêu cực… rất có thể đó là dấu hiệu cho thấy phổi đang có vấn đề;
• Thường xuyên thở gấp, thở dốc, hay chảy nước mũi, mặt đỏ bừng, bong tróc da từng mảng thì báo hiệu chức năng của phổi đang bị tổn thương;
• Nếu xương gò má xuất hiện các nốt đỏ thẫm, kết hợp thường xuyên thở dốc, thở không ra hơi thì đó là dấu hiệu cho thấy chức năng của phổi suy giảm nghiêm trọng.

Thần sắc trên khuôn mặt và đôi mắt là những yếu tố có thể dễ dàng quan sát và giúp chẩn đoán nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau. Dựa vào đó, các bác sĩ cũng có thể chẩn đoán sơ bộ về bệnh lý và tư vấn cho người bệnh thực hiện các cận lâm sàng và đưa ra hướng điều trị.