Các vi chất giúp ăn ngon và tiêu hóa tốt cho trẻ em và người lớn

1.Tác động của vi chất đến việc ăn ngon và tiêu hóa tốt

Vi chất được định nghĩa là những chất dinh dưỡng có nhu cầu dù rất thấp nhưng lại có vai trò vô cùng quan trọng, có thể kể đến như các loại vitamin và khoáng chất vi lượng. Mặc dù nhu cầu cầu cơ thể là rất nhỏ nhưng khi không được chú ý bổ sung đầy đủ sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, đặc biệt là sự phát triển thể chất/trí tuệ của trẻ nhỏ và tác động không tốt đến khả năng tiêu hóa, ăn uống. Trong con người, vai trò của vi chất dinh dưỡng là vô cùng quan trọng khi tham gia vào hầu hết các quá trình trao đổi chất diễn ra bên trong cơ thể. Một số bệnh lý còn có thể khởi phát do thiếu vi chất, có thể kể đến như còi xương, ăn kém ngon và tiêu hóa kém gây suy dinh dưỡng, thiếu máu, các bệnh về mắt hoặc bướu tuyến giáp…

Với chức năng tiêu hóa và ăn ngon miệng, vai trò của vi chất dinh dưỡng là rất thiết yếu. Các vi chất dinh dưỡng, như kẽm, sắt, canxi, photpho, magie và các vitamin (như vitamin A, nhóm B, C, D, E, K…), sẽ tham gia trực tiếp vào các phản ứng của quá trình chuyển hóa diễn ra bên trong. Khi chúng ta tiêu thụ thực phẩm, thức ăn sẽ được tiêu hóa và phân giải ra thành các dưỡng chất, sau đó được hấp thu vào máu để phục vụ cho cơ thể. Tình trạng thiếu các vi chất dinh dưỡng sẽ khiến quá trình chuyển hóa trong cơ thể bị ảnh hưởng, qua đó tác động đến chức năng tiêu hóa, gây ăn kém ngon và suy giảm khả năng hấp thu với hậu quả cuối cùng là suy dinh dưỡng hay suy nhược cơ thể.

2.Các vi chất giúp ăn ngon và tiêu hóa tốt

Vai trò của vi chất dinh dưỡng là rất lớn, và với mỗi loại vi chất cụ thể sẽ có những nhiệm vụ khác nhau. Sau đây là danh sách các vi chất giúp ăn ngon và tiêu hóa tốt, đi kèm với đó là những loại thực phẩm có thể bổ sung để khắc phục tình trạng thiếu hụt:

• Vitamin A: Loại vi chất quan trọng này có nhiều trong gan/thịt động vật, sữa, trứng, trái cây màu cam và một số loại rau củ (như cà rốt và khoai lang). Vitamin A được biết đến là rất cần thiết cho sức khỏe đôi mắt, khi được cung cấp đủ nhu cầu còn hỗ trợ trẻ ăn ngon và tiêu hóa tốt để tham gia vào quá trình tăng trưởng, phát triển cơ thể cũng như duy trì chức năng miễn dịch;
• Vitamin B1: Có nhiều trong cá, thịt, chiết xuất nấm men, bánh mì làm từ ngũ cốc nguyên hạt và các loại ngũ cốc ăn sáng tăng cường. Vitamin B1 giúp giải phóng năng lượng từ thực phẩm để hệ thần kinh và cơ bắp hoạt động tốt, đồng thời hỗ trợ chức năng tiêu hóa và giúp ăn ngon miệng hơn;
• Vitamin B2: có trong sữa và chế phẩm từ sữa (như sữa chua, phô mai), thịt, chiết xuất ​​nấm men, trứng, ngũ cốc nguyên hạt và ngũ cốc ăn sáng tăng cường. Vitamin B2 không chỉ là một trong các vi chất giúp ăn ngon và tiêu hóa tốt mà hỗ trợ giải phóng năng lượng từ thức ăn;
• Vitamin B3: Có nhiều trong các loại thịt, cá, thịt gà và các loại hạt hay chất chiết xuất ​​nấm men. Tương tự vitamin B2, vitamin B3 cũng tham gia giải phóng năng lượng từ thức ăn, giúp ăn ngon hơn và tiêu hóa tốt hơn;
• Vitamin B6: Có trong các loại thực phẩm như thịt, cá, ngũ cốc, rau và các loại hạt. Vi chất này tham gia giải phóng năng lượng từ protein có trong thực phẩm, khi được cung cấp đầy đủ sẽ giúp quá trình tiêu hóa tốt hơn, đồng thời còn tham gia sản xuất tế bào hồng cầu và hỗ trợ chức năng hệ thần kinh;
• Vitamin B12: Có trong các loại thực phẩm nguồn gốc động vật như thịt, cá, trứng và sữa cũng như một số loại ngũ cốc ăn sáng tăng cường. Vitamin B12 được xem là loại vi chất không thể thiếu để giúp trẻ ăn ngon hơn, kèm theo đó còn tham gia tạo máu và thúc đẩy tăng trưởng cơ thể;
• Vitamin C: Chủ yếu có trong các loại trái cây và rau quả, đặc biệt là họ cam quýt, kiwi, ớt chuông và khoai tây. Vitamin C là một chất chống oxy hóa mạnh với khả năng hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn, kèm theo đó là những nhiệm vụ quan trọng khác như xây dựng collagen, chống nhiễm trùng và tăng hấp thụ sắt từ thực phẩm;
• Vitamin E: Có trong một số loại thực phẩm như dầu hướng dương và dầu hạt cải, bơ thực vật, các loại hạt và quả hạch. Vitamin E được biết đến nhiều nhất với vai trò tăng cường sức đề kháng, phát triển làn da hay duy trì sức khỏe đôi mắt, kèm theo đó là hỗ trợ tiêu hóa và giúp ăn ngon hơn;
• Folate (axit folic): Trẻ có thể nhận được folate từ các loại rau lá xanh, gan, các loại đậu, bánh mì và ngũ cốc nguyên hạt. Folate giúp cơ thể chúng ta hấp thụ protein, từ đó hình thành các tế bào máu và DNA mới. Bổ sung đủ folate trước và trong giai đoạn mang thai sẽ giúp thai nhi ngăn ngừa khuyết tật ống thần kinh. Cần lưu ý quá trình nấu và chế biến thực phẩm có thể làm giảm lượng folate trong thực phẩm;
• Kẽm: Có nhiều trong các loại thịt, thịt gà, hải sản, sữa, các hạt, đậu phụ và ngũ cốc nguyên hạt. Kẽm là khoáng chất vi lượng tham gia trực tiếp vào chức năng tiêu hóa, cụ thể là tạo ra các enzym quan trọng, do đó đây sẽ là một trong các vi chất giúp ăn ngon và tiêu hóa tốt không thể thiếu.

3.Một số lưu ý khi bổ sung vi chất cho trẻ biếng ăn

Theo bác sĩ, việc bổ sung vi chất cho trẻ biếng ăn cần thực hiện theo 3 cách khác nhau tùy thuộc vào tình trạng thiếu hụt cụ thể:

3.1. Bổ sung ngắn hạn bằng các chế phẩm

Phụ huynh muốn bổ sung vi chất cho trẻ biếng ăn có thể sử dụng trực tiếp các chế phẩm tổng hợp như viên vitamin A, viên sắt, viên kẽm hay viên đa vitamin tổng hợp… Cách bổ sung này chỉ nên thực hiện ngắn hạn và thường được áp dụng với những trường hợp thiếu hụt nghiêm trọng.

3.2. Bổ sung trung hạn bằng thực phẩm tăng cường vi chất

Việc bổ sung vi chất cho trẻ biếng ăn có thể thực hiện gián tiếp thông qua các loại thực phẩm thông thường nhưng được tăng cường thêm vi chất, có thể kể đến như muối ăn, bột mì, nước mắm… Cách thức bổ sung này chỉ nên áp dụng với mục đích dự phòng thiếu hụt vi chất trên diện rộng bởi chúng đơn giản, dễ thực hiện nhưng hiệu quả mang lại thường không cao.

3.3. Bổ sung dài hạn bằng thực phẩm tự nhiên

Đây là phương pháp bổ sung vi chất cho trẻ biếng ăn được khuyến cáo hàng đầu và được thực hiện gián tiếp thông qua ăn uống các loại thực phẩm hàng ngày. Nguồn gốc của các vi chất giúp ăn ngon và tiêu hóa tốt có thể đến từ cả thực vật lẫn động vật, do đó cha mẹ cần kết hợp linh động và thay đổi thường xuyên để tránh nhàm chán. Việc cải thiện dinh dưỡng trong mỗi bữa ăn bằng cách tăng cường các nhóm thực phẩm giàu vi chất dinh dưỡng là cách bổ sung dễ thực hiện do rất đơn giản nhưng hiệu quả mang lại là rất tốt và có thể duy trì lâu dài.

Việc bổ sung vi chất không chỉ giúp tăng cường sức khỏe tiêu hóa mà còn thúc đẩy hệ miễn dịch. Việc chủ động chăm sóc sức khỏe từ sớm sẽ giúp bạn tăng cường sức đề kháng, phòng ngừa bệnh tật và kéo dài tuổi thọ.