Tế bào nào xây dựng collagen cho da?

1. Collagen là gì?

Collagen là một phân tử protein dạng sợi, dai và không tan trong nước. Chúng đóng vai trò quan trọng trong nhiều cấu trúc cơ thể như da, gân, mạch máu, sụn, xương và cả mô liên kết giúp gắn kết các tế bào với nhau. Hơn nữa collagen còn là thành phần chính trong mạng lưới ngoại bào giúp gắn kết các phân tử mô của cơ thể. Nồng độ collagen khoẻ mạnh có vai trò với cơ thể như:

• Tăng cường sức khỏe khớp
• Bảo vệ thận và các cơ quan khác
• Tăng độ đàn hồi của da
• Duy trì một hệ thống tim mạch tốt

Collagen chiếm tới 1/3 lượng protein trong cơ thể người và ¾ trọng lượng thô của da. Có khoảng 28 loại collagen và chúng đều có cấu trúc khác nhau, hầu hết là các sợi nhỏ, dài, mỏng nhưng rất chắc chắn và linh hoạt. Trong da, collagen cung cấp sức mạnh và độ đàn hồi. Khi về già, lượng collagen trong cơ thể người sẽ giảm xuống và các sợi collagen trở nên mỏng hơn góp phần gây lão hoá da người.

2. Tế bào nào xây dựng collagen cho da?

Axit amin là thành phần chính của protein, vì vậy các collagen cũng được cấu tạo từ các thành phần axit amin khác nhau. Trình tự axit amin chính của collagen là glycine-proline-X hoặc glycine-X-hydroxyproline. Trong đó, X có thể là bất kỳ axit amin nào trong 17 axit amin còn lại ở cơ thể người. Có thể thấy collagen được cấu tạo bởi 3 chuỗi, các chuỗi quấn lại với nhau tạo thành một chuỗi xoắn ba. Vì glycine là loại axit amin nhỏ nhất trong số tất cả các axit amin nên nó cho phép chuỗi này tạo thành một cấu hình chặt chẽ và chịu được áp lực.

Quá trình tổng hợp collagen chủ yếu diễn ra ở nguyên bào sợi là loại tế bào chuyên biệt có chức năng tổng hợp collagen và chất đệm. Quá trình tổng hợp collagen xảy ra cả ở nội bào và ngoại bào. Mặc dù các loại collagen khác nhau có thể trải qua những biến đổi sau dịch mã nhưng về cơ bản quá trình tổng hợp collagen diễn ra tương tự nhau.

3. Cách tăng collagen trong cơ thể

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến việc suy giảm collagen trong cơ thể, tuy nhiên như đã đề cập vấn đề thường gặp nhất chính là tuổi tác. Ngoài ra, các yếu tố góp phần dẫn đến mất collagen hoặc mức collagen thấp bao gồm:

• Thay đổi nội tiết tố do mang thai, mãn kinh, tình trạng sức khoẻ.
• Stress oxy hoá xuất phát từ quá trình trao đổi chất và lựa chọn lối sống thiếu lành mạnh như hút thuốc, chế độ ăn uống kém.
• Quá trình lão hoá tự nhiên.
• Tiếp xúc quá nhiều với ánh sáng mặt trời khiến tia cực tím phá vỡ collagen trên da.
• Nồng độ axit ascorbic thấp (thiếu vitamin C).
• Một số điều kiện di truyền cũng có thể ảnh hưởng đến việc sản xuất collagen như bệnh tạo xương không hoàn hảo, hội chứng Ehlers- Danlos (EDS).

Để có thể ngăn ngừa mất collagen bạn có thể thực hiện một số phương pháp sau:

• Ăn nhiều trái cây và rau quả vì chúng chứa vitamin và chất chống oxy hoá.
• Tránh hút thuốc và thực phẩm chế biến sẵn, làm tăng nguy cơ stress oxy hóa
• Bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời.
• Tham khảo ý kiến của bác sĩ da liễu về các chất bổ sung và sản phẩm khác.

Tóm lại, collagen là 1 loại protein mà cơ thể sản xuất đóng vai trò thiết yếu trong cấu trúc và chức năng của da, sụn xương và mô liên kết. Việc sử dụng collagen trong y tế cũng rất rộng rãi khi có thể băng bó để thúc đẩy quá trình lành vết thương. Ngoài ra, nhiều người còn sử dụng các sản phẩm có chứa hoặc tăng cường sản xuất collagen trong cơ thể để cải thiện làn da nhưng cần thêm các nghiên cứu khoa học về vấn đề này.