Đang cho con bú uống thuốc giảm cân có hại gì không?

1. Đang cho con bú uống thuốc giảm cân có hại không? Vì sao?

Béo phì là tình trạng tích lũy dư thừa chất béo trong cơ thể đến mức ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe. Béo phì được xác định thông qua chỉ số khối cơ thể BMI (Body Mass Index) và đánh giá kỹ hơn thông qua tỷ lệ phân bố mỡ (tỷ lệ eo-hông) cũng như những yếu tố rủi ro tim mạch. Tổ chức Y tế Thế giới WHO định nghĩa béo phì là tình trạng tích lũy mỡ thừa không bình thường, có thể tại một vùng cơ thể hoặc toàn thân.

Vì những tác động không nhỏ đến sức khỏe và đặc biệt là vấn đề thẩm mỹ nên người béo phì, đặc biệt là chị em phụ nữ, mong muốn có những biện pháp để cải thiện cân nặng. Bên cạnh các biện pháp giảm cân thông thường, thời gian gần đây trên thị trường xuất hiện rất nhiều sản phẩm thuốc giảm cân hay thuốc chống béo phì. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo sản phẩm này không thích hợp sử dụng cho tất cả đối tượng. Vậy ai không được uống thuốc giảm cân? Theo các bác sĩ, những đối tượng sau đây tuyệt đối không sử dụng thuốc với mục đích cải thiện cân nặng:

• Phụ nữ mang thai;
• Phụ nữ đang trong thời kỳ nuôi con bằng sữa mẹ;
• Người mắc các bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, gan, thận, thần kinh hoặc rối loạn lo âu, trầm cảm;
• Người có cơ địa dị ứng với tất cả các thành phần có trong thuốc giảm cân.

Có thể thấy, phụ nữ đang cho con bú là một trong những đối tượng không được sử dụng thuốc giảm cân và được cho là do những vấn đề sau:

• Một số thành phần trong thuốc giảm cân đi vào sữa mẹ và gây hại đến bé bú mẹ;
• Thuốc giảm cân gây chán ăn, giảm hấp thu chất dinh dưỡng và dẫn đến giảm chất lượng sữa mẹ;
• Thuốc giảm cân đôi khi gây mất nước nghiêm trọng và ảnh hưởng trực tiếp đến cả số lượng và chất lượng sữa;
• Cơ thể phụ nữ cho con bú cần mỡ để đảm bảo cho quá trình sản xuất sữa, trong khi đa phần thuốc giảm cân đều có tác động gây giảm mỡ.

Như đã đề cập, phụ nữ cho con bú tuyệt đối không giảm cân bằng thuốc vì nguy cơ ảnh hưởng đến sữa mẹ và sức khỏe bé bú mẹ. Vậy uống thuốc giảm cân có hại không, đặc biệt là sức khỏe của bà mẹ. Theo bác sĩ, thuốc giảm cân có thể để lại một số tác hại như sau:

• Tác động sức khỏe tim mạch: Nhiều loại thuốc giảm cân có thành phần là các chất kích thích (như Amphetamine, Caffeine hoặc Guarana…), do đó có thể gây tăng huyết áp và nhịp tim nhanh. Do đó bệnh nhân có tiền sử tim mạch là đối tượng chống chỉ định thuốc giảm cân. Đối với bà mẹ sau sinh, việc lạm dụng thuốc giảm cân có thành phần chất kích thích có thể gây ra những tác động nguy hiểm như huyết áp cao, thở nhanh, nhồi máu cơ tim, đột quỵ… và thậm chí là tử vong. Những tác hại đến tim mạch của thuốc giảm cân rất khó lường, do đó bà mẹ đang cho con bú cần thận trọng trong quá trình tìm lại cân nặng như mong muốn.
• Tổn thương gan, thận: Chức năng gan thận đứng trước nguy cơ bị tổn hại nặng nề nếu bà mẹ uống thuốc giảm cân, đặc biệt là những sản phẩm có tác dụng nhanh, do gan thận phải làm việc khả năng để phục vụ quá trình đào thải thuốc.
• Tác động đến hệ tiêu hóa: Nhiều loại thuốc giảm cân trên thị trường hiện nay hoạt động theo cơ chế ngăn chặn quá trình hấp thụ chất béo, do đó có thể ảnh hưởng đến hoạt động của cơ quan tiêu hóa. Một số triệu chứng tiêu hóa có thể xuất hiện khi uống thuốc giảm cân như đầy hơi, chướng bụng, tiêu chảy, buồn nôn, táo bón hoặc co thắt dạ dày ruột…
• Mất ngủ: Thành phần chất kích thích trong một số loại thuốc giảm cân ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ, khiến bà mẹ sau sinh không buồn ngủ vào ban đêm. Qua đó dẫn đến thiếu ngủ, chất lượng giấc ngủ không đảm bảo và ảnh hưởng đến sức khỏe, gây mệt mỏi, thiếu năng lượng và không thể chăm sóc con nhỏ;
• Gây căng thẳng, lo lắng: Thực tế những loại thuốc giảm cân chứa chất kích thích có nguy cơ ảnh hưởng đến tâm thần và cảm xúc, vốn đã không ổn định, của bà mẹ sau sinh. Một số chị em có thể kích động, cáu kỉnh, hay hồi hộp, tâm trạng thay đổi thất thường và thậm chí xuất hiện hoang tưởng hoặc rối loạn âu lo quá mức;
• Suy giảm miễn dịch: Thuốc giảm cân có thể gây suy giảm chức năng miễn dịch của bà mẹ đang cho con bú, khiến sức khỏe vốn đã yếu do quá trình mang thai kéo dài lại càng suy yếu hơn;
• Gây nghiện: Thuốc giảm cân là sản phẩm có thể gây nghiện nếu uống thường xuyên và kéo dài vì chứa các chất kích thích như Amphetamine.

2. Cách giảm cân an toàn không dùng thuốc cho mẹ sau sinh

Thay vì thắc mắc đang cho con bú uống thuốc giảm cân có hại không, bà mẹ sau sinh tốt nhất nên tìm đến các giải pháp giảm cân an toàn hơn như thay đổi chế độ ăn uống và tập thể dục điều độ. Theo đó, bà mẹ đang cho con bú nên giảm cân bằng những biện pháp an toàn sau đây:

• Sử dụng thực phẩm đánh tan mỡ thừa: Những thực phẩm giàu protein, chất xơ và chất béo lành mạnh có thể giúp mẹ sau sinh đánh bay mỡ thừa hiệu quả mà lại rất an toàn, đồng thời vẫn đảm bảo được chất lượng sữa. Theo đó, các chuyên gia khuyến cáo bà mẹ cho con bú hãy bổ sung vào chế độ dinh dưỡng những thực phẩm lành mạnh như trứng, thịt nạc, các loại cá, trái cây có màu đỏ, dầu oliu, các loại đậu, gạo lứt, yến mạch, rau lá xanh và rau có màu sắc rực rỡ…;
• Cho bé bú mẹ: Giải pháp giảm cân này có thể gây bất ngờ, tuy nhiên các bác sĩ cho biết việc cho con bú giúp giảm cân hiệu quả dựa vào cơ chế đốt cháy calo. Theo các nghiên cứu, việc con bú có thể giúp bà mẹ tiêu hao khoảng 500 calo mỗi ngày, tương đương khoảng 1 giờ tập thể dục cường độ trung bình;
• Tập thể dục: Thay vì dùng thuốc giảm cân và gặp phải các nguy cơ khác nhau thì bà mẹ sau sinh hãy dành thời gian cho các bài tập đốt cháy calo, vừa giảm cân an toàn vừa tăng cường thể chất hiệu quả. Tuy nhiên, mẹ sau sinh nên tham khảo ý kiến bác sĩ về thời điểm an toàn để bắt đầu tập luyện;
• Từ bỏ thực phẩm không lành mạnh: Như bánh ngọt, bánh quy, kem, kẹo ngọt, thức ăn nhanh, đồ chiên rán… vì thành phần chứa nhiều đường, các loại chất béo bão hòa và nhiều calo. Việc tiêu thụ những món ăn trên khiến cân nặng tăng thêm thay vì giảm xuống, do đó mẹ đang cho bú hãy nói “không” với chúng nếu muốn nhanh chóng tìm lại vóc dáng thon gọn.
• Kiểm soát calo thu nạp: Việc kiểm soát lượng calo trong bữa ăn được đánh giá là chìa khóa cho quá trình giảm cân thành công. Thông qua quá trình kiểm soát mẹ sau sinh sẽ có những điều chỉnh cần thiết để xây dựng cho mình thực đơn giảm cân hiệu quả nhất.

Sở hữu vóc dáng thon gọn là mong ước của bất kỳ người phụ nữ nào, đặc biệt là bà mẹ sau sinh. Tuy nhiên không vì tâm lý nóng vội mà chọn lựa cách giảm cân sai khoa học để ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, trong đó bao gồm việc sử dụng thuốc giảm cân. Với những biện pháp không dùng thuốc như trên, nếu bà mẹ sau sinh kiên trì áp dụng sẽ sớm nhận lại kết quả tốt đẹp với vóc dáng như mơ ước.

3. Một số điểm cần lưu ý khi giảm cân cho mẹ sau sinh

Sau quá trình mang thai kéo dài và “vượt cạn” thành công, cơ thể bà mẹ sau sinh còn khá yếu ớt, trong khi vẫn phải đảm bảo nguồn sữa chất lượng dành cho con đã khiến không ít bà mẹ gặp phải các vấn đề khác nhau. Vì vậy, thay vì vướng thêm các rắc rối liên quan đến thuốc giảm cân thì bà mẹ sau sinh hãy nắm vững các nguyên tắc giảm béo của chuyên gia dinh dưỡng nhằm mục đích không gây ảnh hưởng đến sức khỏe và vẫn đảm bảo đủ dinh dưỡng cung cấp cho con.

Theo đó, nguyên tắc đầu tiên là không nhịn ăn. Giải pháp này vốn rất quen thuộc với những ai đang giảm béo nhưng không nên áp dụng cho đối tượng đặc biệt như mẹ sau sinh. Việc nhịn ăn có thể giúp giảm cân nhanh chóng nhưng đồng thời nó lại dẫn đến cơ thể mệt mỏi và tăng nguy cơ mắc các bệnh về tiêu hóa… Các bác sĩ khẳng định giải pháp nhịn ăn giảm cân đối với bà mẹ đang cho con bú là phản khoa học. Khi người mẹ nhịn ăn và ngừng cung cấp chất béo, cơ thể sẽ kích hoạt cơ chế sử dụng lượng mỡ dự trữ để sản sinh năng lượng và tạo ra sữa mẹ. Tuy nhiên, khi đó chất lượng sữa cũng đã kém đi và không đảm bảo cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cho con với hệ quả nghiêm trọng nhất là tác động tiêu cực đến quá trình phát triển thể chất và trí não của trẻ sơ sinh.

Nguyên tắc thứ hai là hạn chế vận động quá mạnh. Mặc dù tập thể dục là một giải pháp giảm cân không dùng thuốc an toàn, tuy nhiên với phụ nữ sau sinh đang cho con bú thì cần cân nhắc đến các bài tập giảm cân như gym, aerobic, đánh mỡ bụng… Theo các bác sĩ, khi hoạt động quá sức, cơ thể bà mẹ sẽ sản sinh ra acid lactic, dẫn đến sữa mẹ có vị chua và khiến bé bỏ bú. Hơn nữa, bà mẹ sau sinh trong vòng 3 tháng đầu tiên có tử cung khá mềm và lỏng lẻo, nếu vội vàng áp dụng các biện pháp giảm cân quá sức sẽ rất dễ bị sa sinh dục và ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản về sau.

Trong khi sử dụng thuốc giảm cân được đánh giá là thiếu tính an toàn, việc tập thể dục cần thời gian và sức khỏe thì phương pháp giảm cân Truyền tiêu hao năng lượng với công nghệ chuẩn y khoa tới từ Hoa Kỳ được đánh giá là an toàn và phù hợp với nhiều đối tượng béo phì khác nhau. Với cách này trước khi thực hiện chị em sẽ được các bác sĩ trực tiếp thăm khám và đánh giá tình trạng thừa cân, sau đó sẽ tư vấn liệu trình giảm cân cũng như chế độ ăn uống sao cho phù hợp. Đảm bảo quá trình giảm cân diễn ra an toàn, hiệu quả và không có tình trạng tái béo sau giảm.