Zalo

Bệnh tuyến giáp – Phân loại, nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp điều trị

Trang chủ | Tin tức | Thông tin Y khoa Theo dõi thông tin từ Dripcare trên google news
Tuyến giáp nằm ở phía trước cổ tiết ra các hormone kiểm soát nhiều chức năng trong cơ thể. Tuyến giáp có thể gây ra nhiều triệu chứng khó chịu khi sản xuất quá nhiều hoặc quá ít hormone. Chúng ta hãy xem xét kỹ hơn một số loại bệnh tuyến giáp phổ biến, cùng với các triệu chứng, nguyên nhân, xét nghiệm và các lựa chọn điều trị.

1. Các loại vấn đề về tuyến giáp

Các vấn đề về tuyến giáp thường được nhóm thành một trong hai loại: suy giáp hoặc cường giáp. Rối loạn tuyến giáp cũng có thể bị ảnh hưởng bởi các vấn đề với các tuyến khác. Ví dụ, tuyến yên tiết ra hormone kích thích tuyến giáp (TSH), hormone này “ra lệnh” cho tuyến giáp hoạt động. Nếu tuyến yên hoạt động kém, điều này cũng có thể ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến giáp.

  • Suy giáp 

Suy giáp có nghĩa là tuyến giáp không sản xuất đủ hormone tuyến giáp. Suy giáp sẽ khiến quá trình trao đổi chất diễn ra chậm lại, gây ra các triệu chứng như tăng cân, không chịu được lạnh, khô da và trầm cảm. Bệnh tuyến giáp hoạt động kém có thể được chia thành suy giáp bẩm sinh, suy giáp tự miễn và suy giáp do điều trị. 

Bệnh tuyến giáp
Suy giáp là bệnh tuyến giáp phổ biến 
  • Suy giáp bẩm sinh 

Suy giáp bẩm sinh xảy ra khi em bé có tuyến giáp hoạt động kém hoặc không có. Ở hầu hết các nước phát triển, chức năng tuyến giáp của trẻ sơ sinh được kiểm tra ngay sau khi sinh vì tuyến giáp đóng vai trò thiết yếu trong sự phát triển sớm. Trẻ vẫn có thể tăng trưởng và phát triển bình thường nếu bệnh suy giáp bẩm sinh được phát hiện sớm. 

  • Suy giáp tự miễn 

Suy giáp tự miễn còn được gọi là bệnh Hashimoto. Đôi khi, hệ thống miễn dịch hoạt động không đúng cách và vô tình tấn công các mô cơ thể khỏe mạnh. Điều này được gọi là rối loạn tự miễn dịch. Khi hệ thống miễn dịch tấn công tuyến giáp, nó sẽ làm suy yếu chức năng bình thường của tuyến. 

  • Suy giáp do điều trị 

Suy giáp do điều trị y tế ức chế chức năng tuyến giáp. Đôi khi, các phương pháp điều trị nhằm ức chế chức năng tuyến giáp (trong trường hợp cường giáp) hoạt động quá tốt, gây ra chứng suy giáp. Phẫu thuật cắt bỏ tuyến giáp có thể được khuyến nghị đối với các rối loạn tuyến giáp không đáp ứng với thuốc. Các nguyên nhân khác:

  • Thiếu I ốt 
  • Xạ trị ở đầu và cổ 
  • Phụ nữ mang thai
  • Điều trị cường giáp
  • Cường giáp 

Cường giáp làm quá trình trao đổi chất của họ hoạt động quá mức, có nghĩa là họ có thể bị giảm cân, lo lắng và không chịu được nhiệt. Một số tình trạng có thể gây cường giáp bao gồm bệnh Graves, các nốt tuyến giáp hoạt động quá mức và viêm tuyến giáp. 

Bệnh tuyến giáp
Cường giáp cũng là vấn đề về tuyến giáp thường gặp 
  • Bệnh Graves 

Bệnh Graves là một loại rối loạn tuyến giáp tự miễn, trong đó hệ thống miễn dịch tấn công tuyến giáp. Điều này khiến tuyến giáp hoạt động quá mức khi nó cố gắng chống lại. 

  • Các nốt tuyến giáp tăng chức năng 

Đôi khi, tuyến giáp sẽ phát triển khối u được gọi là nốt tuyến giáp. Các nốt tuyến giáp có thể trở nên to ra và tự sản xuất hormone tuyến giáp. Chúng được gọi là “u tuyến độc” hoặc “các nốt tuyến giáp độc”. Các phương pháp điều trị phổ biến nhất cho các nốt tuyến giáp cường chức năng là xạ trị, phẫu thuật và thuốc kháng giáp. 

  • Viêm tuyến giáp 

Viêm tuyến giáp xảy ra khi tuyến giáp bị viêm. Điều này có thể gây ra mức hormone tuyến giáp cao hoặc thấp bất thường. Có nhiều loại viêm tuyến giáp khác nhau, bao gồm:

  • Bệnh viêm tuyến giáp Hashimoto 
  • Viêm tuyến giáp De Quervain (bán cấp) 
  • Viêm tuyến giáp sau sinh 
  • Viêm tuyến giáp không đau
  • Viêm tuyến giáp do thuốc 
  • Viêm tuyến giáp do phóng xạ 
  • Viêm tuyến giáp cấp tính hoặc nhiễm trùng

Thông thường, viêm tuyến giáp gây ra một giai đoạn cường giáp, sau đó là giai đoạn suy giáp. Viêm tuyến giáp có thể có các triệu chứng độc nhất bao gồm đau và nhạy cảm ở phía trước cổ hoặc đau khi nuốt hoặc quay đầu. Các nguyên nhân khác :

  • Nồng độ iốt cao 
  • Khối u trên tuyến yên 
  • Dùng quá liều hormone thay thế tuyến giáp

2. Ai có nguy cơ mắc các vấn đề về tuyến giáp?

Các yếu tố nguy cơ phát triển các vấn đề về tuyến giáp khác nhau tùy thuộc vào tình trạng bệnh. Các yếu tố nguy cơ đối với chứng suy giáp bao gồm:

  • Phẫu thuật tuyến giáp 
  • Tiền sử gia đình mắc bệnh suy giáp 
  • Mang thai hay sau sinh 
  • Hút thuốc lá 
  • Bị tiểu đường loại 1 hoặc viêm khớp dạng thấp

Các yếu tố rủi ro gây ra bệnh cường giáp:

  • Tiền sử gia đình 
  • Bị tiểu đường loại 1 hoặc 2
  • Suy thượng thận hoặc thiếu máu ác tính 
  • Ăn thực phẩm giàu iốt hoặc dùng thuốc có chứa hàm lượng iốt cao 
  • Hút thuốc lá 
  • Đang mang thai

3. Các triệu chứng phổ biến nhất của các vấn đề về tuyến giáp

Các triệu chứng của các vấn đề về tuyến giáp sẽ khác nhau tùy thuộc vào loại bệnh tuyến giáp. Các triệu chứng cường giáp có liên quan đến tăng chuyển hóa và có thể biểu hiện như:

  • Giảm cân 
  • Nhịp tim nhanh hơn
  • Huyết áp cao 
  • Đổ quá nhiều mồ hôi 
  • Bồn chồn 
  • Đi tiêu thường xuyên 
  • Suy nhược
  • Tay run 
  • Chu kỳ kinh nguyệt ngắn 
Bệnh tuyến giáp
Các triệu chứng của các vấn đề về tuyến giáp sẽ khác nhau tùy thuộc vào loại bệnh tuyến giáp 

Suy giáp sẽ khiến quá trình trao đổi chất diễn ra chậm lại.

  • Trầm cảm 
  • Mệt mỏi 
  • Nhịp tim chậm hơn 
  • Nhạy cảm với lạnh 
  • Ngứa ran hoặc tê ở tay 
  • Bướu cổ 
  • Táo bón 
  • Da và tóc khô 
  • Kinh nguyệt kéo dài

4. Xét nghiệm tuyến giáp

Nếu bạn nghi ngờ mình có thể bị rối loạn tuyến giáp, bác sĩ sẽ muốn sàng lọc bệnh tuyến giáp cho bạn bằng xét nghiệm máu và chụp cắt lớp vi tính. Một số xét nghiệm khác nhau:

  • Xét nghiệm máu tuyến giáp 

Bước đầu tiên trong chẩn đoán rối loạn tuyến giáp là lấy máu để tìm các mức độ khác nhau có thể chỉ ra một số bệnh:

  • Kháng thể Peroxidase tuyến giáp: Peroxidase tuyến giáp (TPO) thường được tìm thấy trong tuyến giáp. Enzyme này giúp với chức năng tuyến giáp bình thường. Xét nghiệm kháng thể TPO tìm kháng thể trong máu tấn công TPO. Xét nghiệm kháng thể TPO dương tính giúp chẩn đoán rối loạn tuyến giáp tự miễn. 
  • Kháng thể Thyroglobulin: Kháng thể Thyroglobulin (Tg) là một loại kháng thể khác có thể chỉ ra rối loạn tuyến giáp do tình trạng tự miễn dịch gây ra. Xét nghiệm kháng thể thyroglobulin dương tính có thể chỉ ra bệnh Hashimoto, vì nhiều người mắc bệnh này có lượng kháng thể Tg và TPO cao. 
  • T3: T3 là một trong những hormone được sản xuất bởi tuyến giáp. Bác sĩ có thể kiểm tra mức T3 của bạn để giúp chẩn đoán rối loạn tuyến giáp. T3 thường được kiểm tra trong trường hợp cường giáp hơn là suy giáp. 
  • T4: T4 là một hormone tuyến giáp quan trọng khác, hormone tuyến giáp chính được tìm thấy lưu thông trong máu. Mức T4 thường được kiểm tra cùng với mức TSH để giúp xác định nguyên nhân gây ra các vấn đề về tuyến giáp. Có một số xét nghiệm T4 khác nhau mà bác sĩ của bạn có thể yêu cầu, bao gồm xét nghiệm T4 miễn phí và chỉ số T4. 
  • TSH: Hormone kích thích tuyến giáp (TSH) được giải phóng từ tuyến yên và thúc đẩy tuyến giáp giải phóng hormone. Đo nồng độ TSH có thể giúp xác định xem các vấn đề về tuyến giáp chỉ liên quan đến rối loạn chức năng tuyến giáp hay có vấn đề với tuyến yên.
  • Xét nghiệm hình ảnh tuyến giáp

Bác sĩ của bạn cũng có thể sử dụng các phương pháp quét hình ảnh như siêu âm, quét tuyến giáp hoặc xét nghiệm hấp thụ i-ốt phóng xạ để tìm kiếm các bất thường về chức năng tuyến giáp. Siêu âm tuyến giáp là một kỹ thuật hình ảnh không đau sử dụng sóng âm thanh để nhìn thấy bên trong cơ thể. Điều này sẽ cung cấp cho bác sĩ hình ảnh tuyến giáp của bạn để tìm kiếm những bất thường như tăng trưởng hoặc mở rộng. 

Quét tuyến giáp và xét nghiệm hấp thụ i-ốt phóng xạ thường được thực hiện cùng nhau. Đối với xét nghiệm này, bạn sẽ uống một viên thuốc có chứa i-ốt phóng xạ. Sau đó, bạn có thể đợi từ 4 đến 6 giờ để i-ốt tích tụ trong tuyến giáp. Sau đó, bạn sẽ được quét để xác định vị trí và cường độ của các tia từ chất phóng xạ. 

Quét tuyến giáp sẽ hiển thị hình ảnh của tuyến giáp, cho thấy lượng iốt phóng xạ đã tích tụ và vị trí của nó. Tuyến giáp sử dụng i-ốt để tạo ra các hormone tuyến giáp, vì vậy việc đo lượng i-ốt mà tuyến giáp hấp thụ trong quá trình kiểm tra này sẽ giúp bác sĩ xác định xem tuyến giáp có hoạt động bình thường hay không.

5. Các vấn đề về tuyến giáp được điều trị như thế nào?

  • Lựa chọn điều trị cường giáp 

Nếu bạn bị cường giáp, bác sĩ có thể đề nghị điều trị bằng các loại thuốc như i-ốt phóng xạ, thuốc kháng giáp và thuốc chẹn beta. Thuốc thường là phương pháp điều trị đầu tiên trước khi xem xét phẫu thuật. Nếu thuốc không có tác dụng, bạn có thể được khuyên nên cắt bỏ tuyến giáp. 

  • Lựa chọn điều trị suy giáp 

Levothyroxine là một dạng hormone tuyến giáp tổng hợp, giúp bổ sung các hormone bị thiếu. Trong khi dùng Levothyroxine (đặc biệt là khi bạn mới bắt đầu điều trị), bác sĩ sẽ thường xuyên kiểm tra mức TSH của bạn để giúp xác định liều lượng thích hợp. Nếu bạn nhận thấy bất kỳ tác dụng phụ nào như mất ngủ, tim đập nhanh hoặc run rẩy, bạn có thể dùng liều lượng quá cao. 

Một số loại thực phẩm và thuốc có thể cản trở sự hấp thụ thích hợp của Levothyroxine. Bạn nên tránh dùng chất bổ sung sắt, chất bổ sung canxi và thuốc kháng axit có chứa nhôm hydroxit trong khi dùng Levothyroxine. Tốt nhất là uống Levothyroxine khi bụng đói vào cùng một thời điểm mỗi ngày. Sau đó, họ sẽ gửi nó đến phòng thí nghiệm và liên hệ với bạn về kết quả. Loại thử nghiệm này mang lại cả sự tiện lợi và độ chính xác. 

Bạn cũng có thể tự làm xét nghiệm sức khỏe tuyến giáp của mình, bao gồm việc tự lấy máu (thường dùng ngón tay chích). Nhược điểm của thử nghiệm tại nhà là nó không phải lúc nào cũng là một phương pháp rất chính xác. do đó kiểm tra tại bệnh viện sẽ chính xác hơn.

Nếu bạn nghĩ rằng mình có thể bị rối loạn tuyến giáp, điều quan trọng là phải chủ động và tìm hiểu xem chuyện gì đang xảy ra. Tìm kiếm sự hỗ trợ từ bác sĩ để được hướng dẫn điều trị thích hợp.

Nguồn: Driphydration.com

Để đặt hẹn thăm khám và tư vấn tại phòng khám Drip Hydration, Quý khách vui lòng bấm số 098 250 6666 hoặc đặt hẹn ngay Tại đây
Bài viết của Bác sĩ Vũ Thị Quỳnh Chi xem thêm bài viết cùng tác giả
ĐĂNG KÍ TƯ VẤN
xem thêm
Chiến lược chống lão hóa: Nên tập trung vào phòng ngừa hay điều trị?

Chiến lược chống lão hóa: Nên tập trung vào phòng ngừa hay điều trị?

Hay bị chán ăn mệt mỏi sụt cân là bệnh gì?

Hay bị chán ăn mệt mỏi sụt cân là bệnh gì?

Giảm tác dụng phụ sau khi uống thuốc trầm cảm gây mệt mỏi

Giảm tác dụng phụ sau khi uống thuốc trầm cảm gây mệt mỏi

Các chất làm suy giảm chức năng hệ thần kinh

Các chất làm suy giảm chức năng hệ thần kinh

Nên uống gì để hết mệt mỏi, căng thẳng kéo dài?

Nên uống gì để hết mệt mỏi, căng thẳng kéo dài?

19

Bài viết hữu ích?