Xét nghiệm máu CA 125 là gì?

1. Xét nghiệm máu CA 125 là gì?

Trước khi tìm hiểu xét nghiệm máu CA 125 là gì, chúng ta hãy cùng tìm hiểu kháng nguyên CA 125 là gì. Kháng nguyên ung thư 125, hay CA-125 là một loại protein được sản xuất bởi các tế bào ung thư buồng trứng và có thể được tìm thấy trong máu. CA 125 là chất đánh dấu khối u, hay còn gọi là dấu ấn sinh học, có nghĩa là mức độ tăng cao của chúng có thể cho thấy sự hiện diện của ung thư trong cơ thể.

Hơn 80% số người mắc bệnh ung thư buồng trứng tiến triển và 50% những người mắc bệnh ung thư buồng trứng giai đoạn đầu có nồng độ CA 125 tăng cao. Ngoài ra, các tình trạng không phải ung thư, chẳng hạn như lạc nội mạc tử cung hoặc u xơ tử cung, cũng có thể gây ra sự gia tăng nồng độ CA 125.

Vậy xét nghiệm máu CA 125 là gì? Xét nghiệm máu CA 125 là phương pháp đo lượng kháng nguyên ung thư 125 trong máu, được biểu thị bằng đơn vị trên mililit hoặc U/mL.

2. Xét nghiệm máu CA 125 để làm gì?

Mục đích của xét nghiệm máu CA 125 là đo lượng CA-125 trong máu. Mặc dù CA 125 có thể tăng cao trong một số tình trạng sức khỏe và nhiều loại ung thư, xét nghiệm máu CA 125 thường dành cho những bệnh nhân có dấu hiệu nghi ngờ hoặc đã được chẩn đoán ung thư buồng trứng. Bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm CA 125 vì nhiều lý do, bao gồm:

• Chẩn đoán khối vùng chậu: Xét nghiệm máu CA 125 có thể được sử dụng để giúp xác định xem khối vùng chậu được nhìn thấy trên chẩn đoán hình ảnh có liên quan đến ung thư buồng trứng hay không. Khoảng 80% bệnh nhân mắc loại ung thư buồng trứng phổ biến nhất có nồng độ CA 125 tăng cao.
• Sàng lọc ở bệnh nhân có nguy cơ cao: Xét nghiệm máu CA 125 để làm gì? Xét nghiệm CA 125 được sử dụng để sàng lọc ung thư buồng trứng ở những bệnh nhân có nguy cơ cao phát triển ung thư buồng trứng, bao gồm:

• Có mẹ hoặc chị gái hoặc hai hoặc nhiều người thân khác bị ung thư buồng trứng.
• Có thành viên gia đình bị ung thư vú hoặc ung thư đại trực tràng (ung thư ruột kết).
• Đã thừa hưởng những thay đổi hoặc tình trạng gen nhất định làm tăng nguy cơ ung thư buồng trứng, chẳng hạn như: Những thay đổi trong gen BRCA1 hoặc BRCA2; hội chứng Lynch (còn gọi là ung thư đại trực tràng không polyp di truyền), một rối loạn di truyền làm tăng nguy cơ mắc nhiều loại ung thư.
• Đã bị ung thư vú, tử cung (tử cung) hoặc đại trực tràng.

• Đánh giá đáp ứng điều trị: Bài kiểm tra CA 125 giúp các bác sĩ theo dõi mức độ đáp ứng điều trị của bệnh nhân ung thư buồng trứng.
• Đánh giá tiên lượng: Mặc dù không phải tất cả các nhóm chuyên gia đều đồng ý, nhưng một số nhóm khuyên nên làm xét nghiệm máu CA 125 để giúp tiên lượng bệnh nhân hoặc khả năng phục hồi sau ung thư buồng trứng.
• Theo dõi tái phát ung thư: Việc theo dõi nồng độ CA 125 giúp bác sĩ kiểm tra các dấu hiệu ung thư buồng trứng tái phát sau khi bệnh nhân kết thúc điều trị.

3. Ý nghĩa của xét nghiệm máu CA 125 

Chỉ số xét nghiệm máu CA 125 có thể khác nhau tùy theo từng bệnh nhân, vì vậy bác sĩ phải xem xét đến tình huống riêng của bệnh nhân khi diễn giải. Khi nhận được kết quả, bác sĩ có thể giải thích ý nghĩa xét nghiệm máu CA 125 là gì đối với bệnh nhân như sau:

3.1. Xét nghiệm máu CA 125 bình thường

Theo Hiệp hội nghiên cứu Ung thư buồng trứng, mức CA 125 bình thường là 0 – 35 đơn vị trên mililit (U/ml), bất kỳ mức nào trên 35 U/ml là mức CA-125 cao.

3.2. Xét nghiệm máu CA 125 bất thường

Bác sĩ sẽ xem xét kết quả xét nghiệm máu CA 125 cùng với các thông tin sức khỏe khác để thảo luận xem kết quả của bạn ảnh hưởng như thế nào đến chẩn đoán, điều trị và các xét nghiệm bổ sung, cụ thể:

• Nếu bạn đang được điều trị ung thư buồng trứng và kết quả của một số xét nghiệm cho thấy mức CA 125 đang giảm, điều đó thường có nghĩa là phác đồ điều trị đang hiệu quả. Nếu mức độ CA 125 tăng lên hoặc giữ nguyên theo thời gian, điều đó có thể có nghĩa là việc điều trị không hiệu quả.
• Nếu bạn đã hoàn thành điều trị ung thư buồng trứng, bạn có thể được xét nghiệm CA 125 để theo dõi định kỳ. Kết quả xét nghiệm CA 125 bất thường có thể là dấu hiệu sớm cho thấy ung thư đã quay trở lại.
• Ở những bệnh nhân được đánh giá về khối u vùng chậu, xét nghiệm máu CA 125 bất thường có thể là một dấu hiệu cho thấy có thể liên quan đến ung thư buồng trứng. Tuy nhiên, bạn cần thực hiện thêm các xét nghiệm khác để làm rõ chẩn đoán.
• Ở những người bị ung thư nội mạc tử cung, mức CA 125 rất cao có thể cho thấy ung thư đã lan ra ngoài tử cung. Các bác sĩ cũng có thể sử dụng kết quả CA 125 để kiểm tra xem phẫu thuật loại bỏ ung thư có hiệu quả như thế nào.

Tuy nhiên, mức CA 125 cao không phải lúc nào cũng có nghĩa là ung thư. Các tình trạng khác có thể làm tăng CA 125, bao gồm:

• Lạc nội mạc tử cung
• Bệnh viêm vùng chậu (PID)
• U xơ tử cung
• Bệnh gan
• Thai kỳ
• Chu kỳ kinh nguyệt

Kết quả xét nghiệm máu CA 125 bình thường không loại trừ ung thư buồng trứng, đó là vì nồng độ CA 125 có thể thấp trong giai đoạn đầu của bệnh ung thư. Và không phải ai bị ung thư buồng trứng cũng có nồng độ CA 125 cao. Vì vậy, điều quan trọng là cần trao đổi với bác sĩ để xác định xem có cần xét nghiệm bổ sung hay không.