Tăng cân gây phù chân nguy hiểm thế nào? Làm sao để giảm?

1. Vì sao tăng cân có gây phù chân? 

Phù chân là một trong những tình trạng chân bị tích tụ chất lỏng trong các mô dưới chân làm cho chân bị sưng to. Khi đó, vấn đề đầu tiên sẽ gây ảnh hưởng tới việc đi lại của người bệnh. Tình trạng phù chân thường xuất hiện ở các vị trí như mắt cá chân, mu bàn chân hoặc cả cẳng chân. Phù chân xuất hiện có thể do tình trạng sinh lý bình thường của cơ thể, nhưng cũng có thể là dấu hiệu tiềm ẩn của một số bệnh lý nguy hiểm. 

Một số dấu hiệu nhận biết tình trạng phù chân bao gồm:

• Chân sưng to một cách bất thường, có thể kèm theo các cơn đau mặc dù ở chân không có chấn thương hoặc va đập trước đó.
• Tình trạng phù chân diễn ra trong nhiều ngày và không hề có dấu hiệu phù được thuyên giảm. 
• Khi thực hiện ấn vào chỗ bị phù trên chân sẽ thấy xuất hiện vết lõm xuống và không đàn hồi lại ngay được.
• Phù chân có thể kèm theo các dấu hiệu như mệt mỏi, tê bì chân tay, hoặc mất cảm giác ở chân. 

Phù chân có phải xuất phát từ tình trạng tăng cân hay béo phì không? Theo nhận định các chuyên gia cho biết phù chân do béo phì có thể là dấu hiệu đầu tiên trong nhận định hai bệnh lý này đồng thời. Nếu tăng cân nhiều có thể sẽ khiến các chi ở dưới bị sưng nề, dấu hiệu này biểu thị khá rõ vào buổi chiều, đồng thời kèm theo mệt mỏi. Tình trạng này có thể chỉ sưng mắt cá chân hoặc sung châm, và thậm chí ở một số đối tượng có thể gặp chân bị biến dạng hay chân voi, hoặc phù nguyên cả một chân. 

Khi béo phì sẽ khiến cân nặng của cơ thể tăng gây áp lực lên toàn bộ cơ thể, đặc biệt khi ở trạng thái đứng. Khi đứng nhiều thì máu trở về tim bằng đường tĩnh mạch trở nên khó khăn hơn. Áp lực trong lòng tĩnh mạch cũng sẽ tăng lên làm cho thành tĩnh mạch của tĩnh mạch nâu và tĩnh mạch sâu bị giãn. Tình trạng giãn sẽ phụ thuộc vào áp lực này, áp lực càng lớn thì tĩnh mạch giãn càng nhiều. Tiếp theo sẽ làm cho van tĩnh mạch đóng không kín và làm máu trào ngược lại về phía dưới. Khi đó sẽ gây ra tình trạng suy tĩnh mạch chi dưới sẽ làm chân bị sưng phù, thậm chí có thể gây ra tình trạng chuột rút. Khi chân trở nên đau và tê nhiều, thì tình trạng giãn tĩnh mạch ngoại vi có thể diễn ra và làm xuất hiện các cục máu đông trong lòng tĩnh mạch.

Ngoài nguyên nhân tăng cân phù chân thì tình trạng này có thể còn đo một số nguyên nhân khác như: 

• Phù chân trong quá trình mang thai: Đây là hiện tượng khá phổ biến, và thường gặp ở thai phụ trong những tuần cuối của thai kỳ. Khi kích thước thai nhi to sẽ gây chèn ép tĩnh mạch chủ dưới, và gia tăng áp lực thuỷ tĩnh, đẩy dịch ra khỏi lòng mạch đi tới mô kẽ và làm cho hai chân sưng phù. Hiện tượng sinh lý này khá bình thường và có thể hết sau khi sinh. Tuy nhiên, thai phụ cần đến bác sĩ kiểm tra để loại bỏ các nguyên nhân gây biến chứng tiền sản giật.
• Phù chân do suy tim khi đó khả năng bơm máu ở tim yếu khiến lượng lớn máu bị giữ lại ở chân.
• Phù chân do bệnh thận khi cơ thể bị tích nước dẫn đến mất cân bằng chất lỏng trong cơ thể.
• Phù chân do bệnh gan hình thành sẹo và hạn chế dòng máu chảy vào gan gây tăng huyết áp và phù chân.

2. Hậu quả của tăng cân gây phù chân

Tăng cân phù cân có thể gây ra một số ảnh hưởng tới sức khoẻ của người bệnh bao gồm: 

• Tổn thương gân xương hoặc gây nhiễm trùng bao hoạt dịch. Khi tăng cân phù chân sẽ làm cho các phần như khớp hay gân xương chịu ảnh hưởng và làm cho tình trạng sưng viêm trở nên nặng nề hơn. Đặc biệt tình trạng này xảy ra ở người cao tuổi thì khả năng phục hồi khá kém. 
• Hạn chế quá trình lưu thông máu. Trong quá trình vận động của cơ thể máu thực hiện lưu thông để đảm bảo các hoạt động chức năng được thực hiện. Nếu trường hợp tĩnh mạch tổn thương bởi phù chân do tăng cân có thể khiến mạch bị suy yếu. Khi đó người bệnh khó khăn trong việc đứng lên hoặc ngồi xuống, đồng thời còn hạn chế cung cấp máu tới chân làm cho máu ở tĩnh mạch lưu thông kém tại một điểm hoặc một vị trí quá lâu. 
• Đái tháo đường thường gặp tình trạng đường huyết trong máu tăng làm cho quá trình lưu thông máu trở nên khó khăn hơn so với người bình thường. Khi lưu thông máu kém sẽ dẫn đến sưng tấy và tổn thương dây thần kinh nếu không được điều trị sớm. 
• Chấn thương chân. Tình trạng phù chân do béo phì có thể làm tăng nguy cơ chấn thương chân hay tình trạng bong gân, gãy xương, chấn thương gân….

3. Cách giảm cân cho người bị tăng cân phù chân

Một số cách giảm cân cho người bị tăng cân phù chân như sau:

3.1. Giảm cân bằng can thiệp chế độ dinh dưỡng

• Cắt giảm lượng calo cung cấp hàng ngày. Khi làm thâm hụt lượng calo nạp vào so với lượng calo tiêu hoa sẽ giúp cho cơ thể giảm cân an toàn và tránh được tình trạng phù chân do cân nặng cao hơn so với mức bình thường. 
• Cắt giảm các chất béo: Mặc dù chất béo đóng vai trò cần thiết cho hoạt động sống của tế bào. Nhưng nếu chất béo chứa trong cơ thể quá nhiều sẽ gây ra tích tụ mỡ thừa dưới da và tăng cân. Việc cắt giảm chất béo, đặc biệt là chất béo bão hoà sẽ giúp giảm cân tốt hơn và hạn chế tình trạng phù chân. 
• Sử dụng các loại thực phẩm có thể loại bỏ phù nề và giảm cân hiệu quả bao gồm: 
  • Rong biển có thành phần mannitol giúp tiêu sưng. Ngoài ra nó còn giàu kali giúp cân bằng natri trong cơ thể có tác dụng mạnh mẽ trong việc loại bỏ chứng phù nề. Hơn nữa, rong biển có hàm lượng calo thấp khoảng 13 calo trong 100 gam nên sẽ khá tốt cho quá trình giảm cân. 

• Đậu đỏ có chứa khá nhiều vitamin nhóm B và các khoáng chất. Hàm lượng kali trong đậu đỏ có tác dụng đào thải lượng muối dư thừa ra khỏi cơ thể. Ngoài ra hợp chất saponin có trong đậu đỏ có khả năng tiêu trù phù nề hiệu quả. Đậu đỏ cũng là món ăn giúp giảm cân khá hiệu quả. 
• Đậu xanh có tác dụng giải độc, thanh nhiệt và tiêu phù thũng. Sử dụng đậu xanh không chỉ cung cấp chất dinh dưỡng cho cơ thể, mà còn giúp duy trì cân nặng lý tưởng và tiêu trù phù một cách hiệu quả. 
• Trà xanh có hàm lượng vitamin B1 và C tương đối tốt, cùng với cafein trong trà xanh giúp thúc đẩy quá trình tiêu mỡ, tiêu phù nề. Ngoài ra, các hợp chất catechin trong trà xanh mang lại tác dụng chống oxy hoá tốt, giúp cải thiện trao đổi chất và loại bỏ các gốc tự do ra khỏi cơ thể. 
• Cà phê đen giúp thúc đẩy quá trình trao đổi chất và đốt cháy năng lượng. Từ đó giúp đẩy nhanh quá trình phân huỷ chất béo. Ngoài ra, caffein giúp đào thải lượng nước dư thừa trong cơ thể, giúp loại bỏ phù nề hiệu quả. 

3.2. Chế độ luyện tập thường xuyên

Có thể kết hợp chế độ ăn hợp lý cùng với chế độ luyện tập thường xuyên để giảm cân hiệu quả giảm thiểu tình trạng phù chân do béo phì gây ra. Theo trung tâm kiểm soát và phòng bệnh của Mỹ cho biết mộng người nên hoạt động thể lực với cường độ vừa phải từ 60 đến 90 phút mỗi ngày trong tuần. Có thể lựa chọn các bài tập đơn lẻ hoặc kết hợp để giúp quá trình giảm cân hiệu quả. Chẳng hạn như đi bộ nhanh, đạp xe đạp, bơi lội, khiêu vũ, tập thể dục nhịp điệu, 

Ngoài ra, có thể áp dụng bổ sung đủ nước cho cơ thể để tránh cảm giác thèm ăn, Đồng thời nước cũng giúp cho quá trình trao đổi chất tốt hơn, giúp cho cân nặng được duy trì ở mức lý tưởng, cải thiện tình trạng tích nước thừa trong cơ thể. 

Đảm bảo ngủ đủ giấc. Khi cơ thể thiếu ngủ có thể làm cho quá trình trao đổi chất chậm lại và hoạt động kém. 

Ngoài ra, bạn không nên sử dụng rượu bia hoặc các chất kích thích. Những chất này có thể gây tăng cân, tích nước dư thừa trong cơ thể. 

Tăng cân phù chân là tình trạng áp lực chèn lên tĩnh mạch và gia tăng sự rò rỉ của chất lỏng trong các mô mềm. Với tình trạng này sẽ gây ảnh hưởng đến sức khoẻ của người bệnh và liên quan đến một số bệnh như tổn thương gân, tổn thương xương, … Vì vậy, bạn cần có kế hoạch giảm cân để đưa cân nặng cơ thể về trạng thái bình thường và cải thiện tình trạng phù chân do béo phì gây ra, chẳng hạn như áp dụng kết hợp chế độ ăn và luyện tập để giảm cân, đồng thời lựa chọn các loại thực phẩm vừa có tác dụng giảm cân vừa có tác dụng giảm viêm, phù …

Tài liệu tham khảo: health.clevelandclinic.org, .cvmus.com, .webmd.com