Siêu âm tuyến giáp có phát hiện bệnh tuyến giáp Tirads 3 không?

1. Siêu âm tuyến giáp có vai trò gì?

Siêu âm tuyến giáp là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh sử dụng sóng siêu âm, thông qua đầu dò đặt ở vùng cổ người bệnh để cung cấp các hình ảnh chi tiết về thành phần, đặc tính, hình dáng tuyến giáp và các cấu trúc lân cận ở cổ. Siêu âm tuyến giáp có rất nhiều ưu điểm như:

• Không xâm lấn, không gây đau cho người bệnh
• Siêu âm có thể cho ra hình ảnh thực, rõ nét về mô mềm, an toàn, không có bức xạ ion hoá
• Các thủ thuật xâm lấn tối thiểu như sinh thiết kim và chọc hút dịch có thể phải cần đến siêu âm để hỗ trợ

Siêu âm tuyến giáp có thể được chỉ định trong các trường hợp sau:

• Xét nghiệm chức năng tuyến giáp bất thường cần siêu âm tuyến giáp để khảo sát vùng cổ
• Suy giáp hoặc cường giáp
• Khám sức khỏe định kỳ 
• Phát hiện tình trạng sưng phù bất thường, đau hoặc nhiễm trùng ở vùng cổ
• Chọc hút tuyến giáp bằng kim nhỏ (FNA) hoặc các mô xung quanh kiểm tra dưới siêu âm.

2. Vai trò của siêu âm đối với bệnh tuyến giáp Tirads 3

Siêu âm tuyến giáp giúp đánh giá khối u dựa trên 5 đặc tính: thành phần, cấu trúc âm (hồi âm), hình dáng, đường bờ, vôi hoá mà thông qua đó có thể phân loại xem nhân thuộc Tirads nào. Cách đánh giá cụ thể như sau:

Thành phần

• Nang hoặc hầu như nang: 0 điểm
• Thoái hoá nang dạng bọt biển: 0 điểm
• Nang hỗn hợp (vừa nang vừa đặc): 0 điểm
• Nốt đặc hoặc gần đặc: 3 điểm

Cấu trúc âm

• Trống âm: 0 điểm
• Tăng âm hoặc đồng âm: 0 điểm
• Giảm âm: 2 điểm
• Giảm âm mạnh: 3 điểm

Hình dáng

• Rộng hơn cao: 0 điểm
• Cao lớn hơn rộng: 1 điểm

Đường bờ

• Bờ đều, nhẵn: 0 điểm
• Không rõ, bờ mờ: 0 điểm
• Đa thuỳ, không đều: 2 điểm
• Xâm lấn ra ngoài bao giáp: 3 điểm

Vôi hoá

• Vôi hoá đuôi sao chổi: 0 điểm
• Vôi hoá thô: 0 điểm
• Vôi hoá viền: 2 điểm
• Vi vôi hoá: 3 điểm

Siêu âm tuyến giáp sẽ phát hiện bệnh lý tuyến giáp Tirads 3 khi tổng số điểm đánh giá dựa trên 5 tiêu chí trên đạt 3 điểm. Tirads 3 nghĩa là các tổn thương có khả năng lành tính, trong đó vẫn còn khoảng 1,7% nguy cơ ác tính. 

Như vậy theo phân loại Tirads, bệnh nhân mắc bệnh tuyến giáp Tirads 3 đa phần sẽ là lành tính, chỉ có một số ít ác tính có thể dẫn tới ung thư. Khi bệnh tiến triển, khối u to dần có thể chèn ép vào thực quản, khí quản của người bệnh gây vướng và có thể khó thở. Ngoài ra, thanh quản và các dây thần kinh quanh cổ cũng sẽ bị ảnh hưởng gây khàn giọng, mất tiếng. Đồng thời nhịp tim của người bệnh cũng trở nên nhanh hơn, huyết áp tăng cao do nhân tuyến giáp gây ra triệu chứng cường giáp 

3. Những đối tượng nào có thể mắc bệnh tuyến giáp Tirads 3?

Bệnh tuyến giáp Tirads 3 tương đối lành tính và thường chỉ được phát hiện tình cờ qua siêu âm tuyến giáp mà chưa biểu hiện thành triệu chứng. Vẫn có một số đối tượng có yếu tố nguy cơ mắc bệnh lý tuyến giáp cần được tầm soát bằng siêu âm như:

• Bệnh nhân tiếp cận phóng xạ: phóng xạ là yếu tố chính dẫn tới ung thư tuyến giáp, do đó bệnh nhân đã mắc các bệnh lý vùng đầu mặt cổ được điều trị bằng phóng xạ trước đó hoặc phải tiếp xúc nhiều với chất diệt cỏ, vũ khí hạt nhân đều là đối tượng nguy cơ.
• Di truyền: có tới 70% bệnh nhân ung thư tuyến giáp có tiền sử gia đình mắc ung thư tuyến giáp.
• Người lớn tuổi: ung thư tuyến giáp thường xuất hiện ở nữ giới từ 30-50 tuổi, do sự thay đổi hormone nữ giới trong quá trình mang thai có thể dẫn tới hình thành bướu giáp hoặc nhân giáp 
• Tiền sử mắc bệnh giáp: bệnh nhân có tiền căn mắc bệnh bướu giáp, basedow hoặc hormon tuyến giáp TSH mãn tính có nguy cơ mắc ung thư tuyến giáp cao hơn người bình thường. 
• Thiếu iod: người có chế độ ăn thiếu iod cũng là đối tượng có nguy cơ hình thành bệnh lý tuyến giáp.
• Béo phì: béo phì là một trong những nguyên nhân có thể dẫn tới bệnh lý tuyến giáp Tirads 3. Do đó, ngoài việc siêu âm để tầm soát vấn đề bệnh lý tuyến giáp, những người thừa cân cũng cần bắt đầu kiểm soát chế độ ăn, cải thiện cân nặng nhằm tránh trở thành yếu tố nguy cơ hình thành bệnh. 

Như vậy có thể thấy, béo phì là một trong những nguyên nhân có thể dẫn tới bệnh lý tuyến giáp Tirads 3. Do đó, ngoài việc siêu âm để tầm soát vấn đề bệnh lý tuyến giáp, những người thừa cân cũng cần bắt đầu kiểm soát chế độ ăn, cải thiện cân nặng nhằm tránh trở thành yếu tố nguy cơ hình thành bệnh.