Bệnh gai đen ở người béo phì

1. Gai đen là bệnh gì và biểu hiện thế nào?

Gai đen là bệnh xảy ra do các rối loạn về da dẫn đến những vệt màu thay đổi từ nâu nhạt đến màu đen ở các vị trí thường gặp như cổ, nách, háng hoặc ở bên dưới bầu ngực. Giai đoạn đầu, da của người bệnh gai đen có thể chỉ chuyển sang màu xam xám, dễ nhầm với các vết bẩn, tuy nhiên sau đó màu da sẽ đen dần lên, sờ cảm giác sần sùi, hơi nhám do xuất hiện các u nhú và hiện tượng sừng hóa. Bệnh gai đen thường xảy ra ở người béo phì hoặc mắc bệnh đái tháo đường, đặc biệt trẻ em mắc bệnh sẽ có nguy cơ bị đái tháo đường tuýp 2 cao hơn bình thường. Trong trường hợp hiếm gặp, bệnh gai đen ở một số bệnh nhân sẽ là dấu hiệu cảnh báo ung thư ở một số cơ quan nội tạng như ung thư dạ dày hay gan… Với câu hỏi bệnh gai đen có chữa được không? Các bác sĩ cho biết hiện nay, căn bệnh này vẫn không có phương pháp điều trị đặc hiệu, tuy nhiên việc can thiệp điều chỉnh các tình trạng tiềm ẩn có thể hỗ trợ hồi phục màu sắc và kết cấu vùng da bị ảnh hưởng về bình thường. Gai đen là bệnh lý ngoài da nên bệnh nhân có thể dễ dàng nhận biết triệu chứng bệnh thông qua quan sát bằng mắt kết hợp sờ lên da. Những dấu hiệu thường gặp của bệnh gai đen ở người béo phì bao gồm:

• Da dày hơn bình thường;
• Tăng sắc tố da, dẫn đến vùng da bị ảnh hưởng có màu xám hoặc thậm chí chuyển thành màu đen;
• Khi sờ lên vùng da bị gai đen có cảm giác mượt như nhung;
• Vị trí thường xuất hiện tổn thương gai đen là cổ, nách, háng, gáy và các nếp gấp trên da khác;
• Đặc biệt, vùng da bị gai đen có thể có mùi hoặc đôi khi gây ngứa ngáy.

2. Nguyên nhân gây bệnh gai đen ở béo phì

Cơ chế bệnh sinh giữa bệnh gai đen và tình trạng béo phì cho đến nay vẫn chưa được làm sáng tỏ đầy đủ. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng người béo phì kết hợp bệnh gai đen sẽ có nồng độ Insulin và C-Peptid trong máu cao hơn rõ rệt so với nhóm béo phì đơn thuần. Do vậy, các nhà nghiên cứu đưa ra giả thuyết là béo phì và bệnh gai đen có cơ chế sinh lý bệnh chung như tăng tiết insulin và nồng độ IGF-1 cao. Bên cạnh đó, một số nguyên nhân sau đây được cho là có thể gây ra bệnh gai đen:

• Đề kháng insulin: Hầu hết trường hợp bị bệnh gai đen tồn tại tình trạng đề kháng insulin, qua đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường tuýp 2;
• Rối loạn nội tiết: Bệnh gai đen được xác định có tỷ lệ xảy ra cao hơn ở bệnh nhân có các rối loạn nội tiết như u nang buồng trứng, suy tuyến giáp hoặc các vấn đề liên quan tuyến thượng thận;
• Một số loại thuốc và thực phẩm bổ sung: Niacin liều cao, thuốc tránh thai, Prednisone và các Corticosteroid khác có thể gây bệnh gai đen;
• Ung thư: Hiếm gặp hơn là bệnh gai đen xảy ra do u lympho hoặc ung thư tạng, chẳng hạn như dạ dày, đại tràng hoặc gan.

Theo các chuyên gia, bệnh gai đen thường kết hợp với một số căn bệnh hoặc xuất hiện trong quá trình dùng thuốc, vì thế những đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh gai đen là người có một trong số những căn bệnh trên hoặc đang điều trị bằng các thuốc đã nói phía trên. Bên cạnh đó, một số yếu tố sau đây có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh gai đen, bao gồm:

• Béo phì: Bệnh gai đen ở người béo phì có tỷ lệ xảy ra ở mức cao, theo đó nguy cơ mắc bệnh tỉ lệ thuận với trọng lượng cơ thể;
• Tiền sử gia đình: Gia đình có người thân từng bị bệnh gai đen thì khả năng bạn mắc bệnh sẽ cao hơn người khác.

3. Bệnh gai đen có nguy hiểm không?

Bệnh gai đen được xác định bao gồm 5 thể và việc phân chia chủ yếu dựa vào nguyên nhân gây bệnh, cụ thể như sau:

• Bệnh gai đen tuýp 1: Được đánh giá là lành tính và được cho là có tính di truyền. Theo đó, khi nội tiết tố trong cơ thể thay đổi thì bệnh gai đen dễ xuất hiện hơn và đồng thời sẽ mất dần khi qua giai đoạn dậy thì;
• Bệnh gai đen tuýp 2: Thể bệnh này cũng được đánh giá là lành tính và cũng đi kèm với những xáo trộn về nội tiết tố. Những đối tượng có tiền sử kháng insulin, đái tháo đường, Cushing, bệnh to đầu chi hoặc khổng lồ, nhược giáp… có nguy cơ xuất hiện gai đen cao hơn;
• Bệnh gai đen tuýp 3: Thể bệnh này thường đi kèm với béo phì. Theo đó, cân nặng tăng không kiểm soát sẽ khiến cho cơ thể nhanh chóng thay đổi, kéo theo đó là các tổn thương trên da và đưa đến bệnh gai đen. Theo bác sĩ, bệnh nhân càng béo phì thì triệu chứng gai đen xuất hiện càng nhiều, và khi kiểm soát được cân nặng thì bệnh gai đen sẽ cải thiện;
• Bệnh gai đen do thuốc (tuýp 4): Bệnh nhân đa phần có triệu chứng gai đen sau khi sử dụng quá nhiều các loại thuốc ở liều cao như Acid nicotinic, Stilbestrol, Corticosteroid…;
• Bệnh gai đen ác tính (tuýp 5): Bệnh nhân mắc bệnh gai đen tuýp 5 rất dễ mắc kèm một khối u ác tính trong cơ thể, thường là carcinoma dạ dày, đường ruột hoặc niệu-sinh dục hoặc ít gặp hơn là u lympho.

Tùy vào tình trạng bệnh nhân mà bác sĩ sẽ xác định bệnh gai đen đang ở mức độ nào thông qua các xét nghiệm cận lâm sàng. Với bệnh nhân mắc bệnh gai đen tuýp 1 thì đa phần có thể tự khỏi. Tuy nhiên, bệnh gai đen các tuýp còn lại khiến người bệnh đứng trước nhiều mối nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời. Một số nguy hại sức khỏe mà bệnh gai đen gây ra có thể kể đến như:

• Tổn thương da và khiến cho sắc tố da thay đổi, thậm chí lan rộng ra các vùng da khác;
• Làn da nhanh chóng bị dày do quá trình tăng nhanh các lớp sừng trên bề mặt;
• Sừng hóa ở các bộ phận nhạy cảm như môi, mắt, mặt và xuất hiện các tổn thương da nghiêm trọng hơn;
• Tăng nguy cơ mắc một số bệnh lý khác như bệnh thận, bệnh tuyến giáp, thực quản, gan, trực tràng, khí quản.

4. Bệnh gai đen có chữa được không?

Mặc dù không có biện pháp điều trị đặc hiệu, tuy nhiên bệnh gai đen có thể được kiểm soát bằng nhiều biện pháp khác nhau tùy theo nguyên nhân gây bệnh. Cụ thể như sau:

• Giảm cân: Biện pháp điều trị tốt nhất với bệnh gai đen ở người béo phì là giảm cân. Các biện pháp giảm cân cần kết hợp giữa chế độ ăn uống hợp lý và vận động thể lực mỗi ngày. Sau khi giảm cân thành công, các triệu chứng bệnh gai đen có thể hết hoặc giảm tùy thuộc vào từng trường hợp;
• Ngừng sử dụng thuốc hoặc các chất bổ sung: Nếu bệnh gai đen liên quan đến thuốc hoặc chất bổ sung mà người bệnh đang sử dụng thì biện pháp được đưa ra là ngừng dùng chúng;
• Phẫu thuật: Nếu bệnh gai đen kích hoạt bởi khối ung thư, giải pháp phẫu thuật cắt bỏ khối u có thể giúp cải thiện triệu chứng gai đen;
• Với những vùng da bị bệnh gai đen kèm theo xuất hiện các vết loét, gây cảm giác khó chịu hoặc bắt đầu xuất hiện mùi hôi, bác sĩ có thể sẽ đề nghị:
  • Thoa kem theo toa để làm sáng hoặc làm mềm vùng da bị ảnh hưởng;
  • Sử dụng xà phòng có tính kháng khuẩn, tuy nhiên cần dùng nhẹ nhàng để tránh vùng da tổn thương bị cọ xát và khiến bệnh gai đen trầm trọng hơn;
  • Thoa thuốc kháng sinh hoặc sử dụng thuốc trị mụn đường uống;
  • Liệu pháp laser để làm giảm độ dày của da.

Nhìn chung, để giảm thiểu những tác động tiêu cực tới sức khỏe do thừa cân béo phì gây ra thì việc giảm cân là vô cùng quan trọng. Ngày nay, nếu muốn giảm cân hiệu quả, bạn có thể tham khảo liệu pháp tiêu hao năng lượng từ Hoa Kỳ. Phương pháp này sử dụng vitamin & khoáng chất để thúc đẩy sự chuyển hóa mỡ theo cơ chế tự nhiên, không gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Trước khi thực hiện, bạn sẽ được đánh giá sức khỏe tổng thể và bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ giảm cân phù hợp với từng người dựa trên kết quả xét nghiệm cơ bản như xét nghiệm máu, chỉ số khối cơ thể (BMI). Trong suốt quá trình thực hiện liệu trình sẽ luôn có bác sĩ theo sát, lên kế hoạch dinh dưỡng và tập luyện phù hợp với thể trạng của từng người.