Chỉ định siêu âm khớp cổ tay

1. Siêu âm khớp cổ tay là gì?

Phương pháp siêu âm khớp cổ tay là 1 trong các kỹ thuật siêu âm cơ xương khớp được sử dụng để đánh giá hình ảnh và phát hiện các bất thường trong vùng khớp cổ tay bằng cách sử dụng sóng siêu âm. Tuy nhiên, do kích thước nhỏ của cấu trúc trong khớp cổ tay, việc tạo ra hình ảnh giả xảy ra dễ dàng, do đó yêu cầu bác sĩ phải có kinh nghiệm và chuyên môn cao khi thực hiện. Bên cạnh đó, để đạt được chẩn đoán chính xác, bác sĩ có thể kết hợp sử dụng siêu âm với các phương pháp khám khác như chụp X-quang, cộng hưởng từ (MRI),...

Siêu âm khớp cổ tay thường được áp dụng để xác định tổn thương mô mềm, màng hoạt dịch, thần kinh và mạch máu. Nó đặc biệt hữu ích trong việc hỗ trợ chẩn đoán bệnh viêm khớp dạng thấp và theo dõi tiến triển của bệnh cũng như hiệu quả của liệu pháp điều trị. Siêu âm không chỉ giúp phát hiện các tổn thương ở giai đoạn sớm mà còn có chi phí hợp lý và phù hợp với mọi đối tượng.

2. Mục đích siêu âm khớp cổ tay 

Tất nhiên, ngoài các đợt thăm khám định kỳ sức khỏe, mục đích siêu âm khớp cổ tay chính là giúp phát hiện các bất thường ở cổ tay như dây chằng, ống cổ tay, các gân gấp cổ tay và ống trụ. Trên hình ảnh siêu âm khớp cổ tay, các bác sĩ có thể chẩn đoán các bất thường ở vị trí giải phẫu vùng cổ tay của người bệnh. 

2.1. Chỉ định siêu âm khớp cổ tay mặt lòng 

Với chỉ định siêu âm khớp cổ tay mặt lòng, các bất thường và bệnh lý sau có thể được phát hiện:

• Hội chứng ống cổ tay: Hình ảnh siêu âm khớp cổ tay lòng trong có thể giúp các bác sĩ chẩn đoán hội chứng ống cổ tay. Đây là hội chứng bao gồm các dấu hiệu xảy ra khi dây thần kinh trung tâm bị nén tại khu vực ống cổ tay, hội chứng ống cổ tay thường xảy ra nhiều ở phụ nữ, đặc biệt là những chị em làm công việc văn phòng, sử dụng tay liên tục trong một tư thế trong thời gian dài. Siêu âm khớp cổ tay có thể không phát hiện được bất kỳ bất thường nào nếu đó là hội chứng ống cổ tay cấp. Tuy nhiên, trong trường hợp mạn tính, hình ảnh siêu âm khớp cổ tay sẽ cho thấy sự phù nề của dây thần kinh trung tâm, thay đổi kích thước và các đặc điểm hồi âm.
• Hội chứng kênh Guyon: xảy ra nếu dây thần kinh trụ ở cổ tay bị chèn ép khi đi qua ống trụ, điều này gây ra triệu chứng ít phổ biến và thường xảy ra khi cổ tay trải qua áp lực mạnh đều đặn. Nguyên nhân gây ra hội chứng kênh Guyon cũng có thể bao gồm các yếu tố như dị dạng cơ, khối u, nang hay viêm khớp, hoặc cả khối huyết trong động mạch trụ... Khi sử dụng siêu âm viêm khớp cổ tay, bác sĩ có thể thấy sự xuất hiện một cấu trúc bổ sung trong ống Guyon gây chèn ép lên thần kinh.

2.2. Chỉ định siêu âm khớp cổ tay ở mặt lưng

Các bất thường ở mặt lưng cổ tay được phát hiện bất thường trên siêu âm thường sẽ là những gân duỗi, gồm những chỗ lồi lõm xương, được giữ tại chỗ bởi niêm mạc và chia làm 6 ngăn, bao bọc bởi bao gân. 

• Ngăn 1: Bao gồm gân dạng ngón cái dài và gân duỗi ngón cái ngắn, là nơi xảy ra bệnh viêm gân De Quervain - viêm bao gân duỗi ngắn và dạng dài ngón cái.
• Ngăn 2: Gồm có gân duỗi cổ tay quay dài và ngắn.
• Ngăn 3: Gồm các gân cơ duỗi ngón cái dài.
• Ngăn 4: Có 5 bó gân, bao gồm gân duỗi chung của các ngón và gân duỗi của ngón trỏ. Niêm mạc bao gân ở đây thường dày hơn các vị trí khác, điều này giúp tránh nhầm lẫn với viêm bao hoạt dịch quanh gân trong quá trình siêu âm khớp cổ tay.
• Ngăn 5: Bao gồm gân cơ duỗi của ngón út.
• Ngăn 6: Bao gồm gân cơ duỗi của phần cổ tay trụ.

Bệnh lý thường gặp khi siêu âm viêm khớp cổ tay ở mặt lưng thường là viêm bao gân duỗi ngắn và dạng dài ngón cái. Nguyên nhân dẫn đến bệnh này có thể do hoạt động lặp lại quá nhiều lần như viết, gõ bàn phím (người làm việc văn phòng), chơi đàn piano hoặc trong trường hợp chăm trẻ em sau sinh. Khi sử dụng kỹ thuật siêu âm viêm khớp cổ tay, các bác sĩ sẽ quan sát các hình ảnh như sau: gân, bao gân dày, hiện tượng tăng cung cấp máu; phản xạ âm yếu và có một số dịch chất hiện diện. Một số tiêu chuẩn dùng để đánh giá, chẩn đoán viêm bao gân duỗi ngắn là: 

• Gân dày, có hình tròn hoặc oval và tăng tưới máu;
• Bao gân dày, hồi âm kém, có dịch trong bao gân;
• Dày mạc giữ bao gân duỗi; 
• Trên hình ảnh siêu âm có thể thấy phù nề mô mỡ xung quanh gân.

3. Cách thực hiện siêu âm khớp cổ tay như thế nào?

Siêu âm khớp cổ tay là 1 trong các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh sử dụng đầu dò siêu âm để khảo sát chi tiết bất thường tại vùng được siêu âm. Do đó, người bệnh cũng cần phải chuẩn bị theo các quy trình tại cơ sở y tế hoặc phòng khám siêu âm yêu cầu. 

• Chuẩn bị siêu âm: Bạn cần chuẩn bị áo quần trước khi siêu âm, vì siêu âm viêm khớp cổ tay đòi hỏi phần cổ tay phải được bộc lộ, nên trang phục của bạn có thể là áo ngắn tay để bác sĩ dễ dàng thực hiện siêu âm. Trước khi siêu âm, cần tháo bỏ trang sức và ngồi trên bàn hoặc ghế theo tư thế chỉ định từ bác sĩ. 
• Siêu âm: Bác sĩ siêu âm hoặc kỹ thuật viên sẽ thoa gel lạnh tại vùng da cần siêu âm, thoa gel giúp giảm ma sát để đầu dò siêu âm dễ hoạt động, đồng thời sẽ giúp phân tán sóng âm đều hơn, hiển thị hình ảnh chính xác hơn. Sau đó, các bác sĩ sẽ tiến hành khảo sát, siêu âm viêm khớp cổ tay lên vị trí cần siêu âm để thể hiện hình ảnh trên màn hình. Trong quá trình siêu âm, bác sĩ sẽ di chuyển đầu dò để thu thập sóng âm thanh được dội lại và phản hồi lên màn hình siêu âm bằng hình ảnh. 
• Sau khi siêu âm: Lúc này, sau khi đã khảo sát xong thì các bác sĩ hoặc kỹ thuật viên sẽ lau khô lớp gel siêu âm cho bạn. Bệnh nhân có thể chờ để nhận kết quả siêu âm trong vài phút. 

Nhìn chung, kỹ thuật siêu âm khớp cổ tay giúp các bác sĩ thấy được rõ hình ảnh các chi tiết giải phẫu quanh vùng cổ tay của người bệnh, giúp chẩn đoán các hội chứng tại cổ tay chính xác hơn, từ đó đưa ra tư vấn điều trị phù hợp. Khi gặp các bất thường tại cổ tay, bạn nên đến cơ sở y tế uy tín để được thực hiện khám và siêu âm cổ tay, biết được các bất thường tại khớp cổ tay và phương án điều trị phù hợp.