Chỉ định siêu âm ở bệnh nhân bị áp xe cổ họng

1. Áp xe cổ họng là gì?

Áp xe cổ họng là tình trạng có mủ tập trung tại vị trí tổn thương do nhiễm trùng, chúng thường xảy ra ở khoảng trống giữa các cấu trúc của cổ. Vậy áp xe cổ có nguy hiểm không? Khi lượng mủ tăng lên, các khoảng mô mềm sẽ mở rộng và mủ sẽ tiến vào các cấu trúc ở cổ, chẳng hạn như cổ họng, lưỡi và trường hợp nghiêm trọng hơn là khí quản gây nguy hiểm cho cơ thể. Áp xe cổ trong một số trường hợp còn được gọi là nhiễm trùng cổ sâu.

Có một số loại áp xe cổ bao gồm:

• Áp xe thành sau họng: Áp xe hình thành phía sau hầu họng (phía sau cổ họng) thường xảy ra sau khi bị nhiễm trùng đường hô hấp trên. Ở trẻ em, các hạch bạch huyết ở khu vực này có thể bị nhiễm trùng và vỡ ra, tạo thành mủ. Áp xe thành sau hầu phổ biến nhất ở trẻ nhỏ, bởi các hạch bạch huyết này bị teo (nhỏ lại) khi trẻ đến tuổi dậy thì.
• Áp xe peritonsillar (áp xe quinsy): Áp xe hình thành trong thành mô bên cạnh amidan (cơ quan bạch huyết ở phía sau cổ họng). Áp xe peritonsillar phổ biến nhất ở những người từ 20 - 40 tuổi. Trẻ em thường không bị áp xe quanh amidan nhưng có thể bị nếu chúng bị suy giảm miễn dịch. Phụ nữ và nam giới bị ảnh hưởng như nhau. Viêm amidan mãn tính hoặc uống nhiều đợt kháng sinh có thể khiến một người hình thành áp xe quanh amidan.
• Áp xe cạnh hầu - áp xe cạnh cổ: Có thể phát triển ở mọi lứa tuổi bệnh nhân nhưng phổ biến nhất ở trẻ em và thanh thiếu niên. Người lớn bị suy giảm miễn dịch cũng có nguy cơ cao hơn.
• Áp xe dưới màng cứng (đau thắt ngực Ludwig): Áp xe bên dưới các mô ở sàn miệng. Mủ tích tụ dưới lưỡi dần dần tiến lên trên và về phía sau cổ họng, có thể gây ra các vấn đề về hô hấp và nuốt. 

2. Nguyên nhân gây ra áp xe cổ họng?

Áp xe vùng cổ xảy ra trong hoặc ngay sau khi nhiễm vi khuẩn hoặc vi rút ở đầu hoặc cổ trong bệnh: Cảm lạnh, viêm amidan, nhiễm trùng xoang hoặc viêm tai giữa (nhiễm trùng tai). Khi tình trạng nhiễm trùng nặng hơn, nó có thể lan xuống các mô sâu ở cổ hoặc sau cổ họng. Mủ tích tụ trong những khoảng trống này sẽ tạo thành khối. Đôi khi áp xe cổ họng, áp xe hạch cổ xảy ra sau khi viêm hoặc nhiễm trùng bẩm sinh như u nang nhánh hoặc u nang ống tuyến giáp.

Những triệu chứng phổ biến nhất của áp xe cổ họng có thể bao gồm:

• Sốt;
• Đỏ, sưng, đau họng, đôi khi chỉ ở một bên;
• Phồng ở phía sau cổ họng;
• Lưỡi đẩy ngược vào cổ họng;
• Đau cổ và/ hoặc cứng khớp;
• Đau tai;
• Nhức mỏi cơ thể;
• Ớn lạnh;
• Khó nuốt, nói và/ hoặc thở.

Các triệu chứng của áp xe cổ họng có thể giống với các khối u ở cổ khác hoặc các vấn đề y tế, vì vậy cần phải tham khảo ý kiến ​​​​bác sĩ để được chẩn đoán chính xác.

3. Chỉ định siêu âm ở bệnh nhân bị áp xe cổ họng khi nào?

Áp xe cổ họng nếu xảy ra ở các mô cổ sâu sẽ rất khó chẩn đoán, chúng khá khu trú vì vậy khó tiếp cận và quản lý. Giải phẫu cổ của chúng ta rất phức tạp, chúng chứa một số mạch máu và dây thần kinh lớn, cũng như các cấu trúc quan trọng đối với hoạt động của hệ thống đường thở và đường tiêu hóa. 

Các mô bị ảnh hưởng có thể sâu và không thể sờ thấy hoặc không thể hình dung từ bên ngoài. Các cấu trúc lân cận có thể tham gia vào quá trình viêm, dẫn đến các vấn đề về mạch máu và thần kinh, xương hoặc đường thở. Áp xe cổ họng có thể được chẩn đoán bằng nhiều cách: khai thác tiền sử bệnh và khám thực thể đầy đủ, các quy trình chẩn đoán áp xe cổ họng có thể bao gồm:

• Nuôi cấy cổ họng: Quy trình bao gồm lấy một miếng gạc ở phía sau cổ họng và theo dõi nó trong phòng thí nghiệm để xác định loại sinh vật gây nhiễm trùng.
• Xét nghiệm máu: Đo phản ứng của cơ thể với nhiễm trùng
• Sinh thiết: Các mẫu mô được lấy ra (bằng kim hoặc lấy trong khi phẫu thuật) khỏi cơ thể để kiểm tra dưới kính hiển vi.
• Tia X: Chẩn đoán bằng cách sử dụng chùm năng lượng điện từ vô hình để tạo ra hình ảnh của các mô, xương và cơ quan bên trong trên phim.
• Chụp cắt lớp vi tính (CT hoặc CAT): Chẩn đoán hình ảnh sử dụng kết hợp tia X và công nghệ máy tính để tạo ra hình ảnh theo chiều ngang hoặc dọc (thường được gọi là lát cắt) của cơ thể. Chụp CT cho thấy hình ảnh chi tiết của bất kỳ bộ phận nào của cơ thể, bao gồm xương, cơ, mỡ và các cơ quan. Chụp CT chi tiết hơn chụp X-quang thông thường.

Trong khi đó, siêu âm ở bệnh nhân bị áp xe cổ họng được sử dụng để chẩn đoán tình trạng bệnh và xác định vị trí tối ưu để tiến hành chọc hút hoặc rạch và dẫn lưu mủ ra khỏi ổ áp xe cho bệnh nhân.

Trường hợp bạn đang bị áp xe vùng cổ họng thì có thể đến các cơ sở y tế uy tín để được các bác sĩ chuyên khoa tiến hành siêu âm và chẩn đoán chính xác tình trạng sức khỏe. 

Nguồn tham khảo: emedicine.medscape.com; ncbi.nlm.nih.gov